کد خبر: 178706
ف
قهوه «استانبول» نیکو می‌سوزد؟

شیرین‌سازی روایت‌هایی از دوره قاجار

«قهوه استانبول نیکو می سوزد» دومین کتاب از مجموعه کتاب های «تماشای شهر» است که با همت و گزینش علی اکبر شیروانی منتشر شده اند.«قهوه استانبول نیکو می سوزد» 12 سفرنامه از قاجار را روایت کرده است.

شیرین‌سازی روایت‌هایی از دوره قاجار

به گزارش تهران پرس،در روزگاری نه چندان کهن، سفرنامه ها چشم عمومی مردم برای شناخت رنگ شهرها بودند. مسافر با سفرنامه اش، که کمی از رنگ سفرش را داشت، مردم را فرامی خواند که از شهری دور یا نزدیک رنگ بگیرند.

«قهوه استانبول نیکو می سوزد» دومین کتاب از مجموعه کتاب های «تماشای شهر» است که با همت و گزینش علی اکبر شیروانی منتشر شده اند. اولین کتاب از این مجموعه، «پاریس از دور نمایان شد» بود و بعد از آن کتاب «آسمان لندن زیاده می بارد» به چاپ رسید. کتاب چهارم از این مجموعه هم به سن پترزبورگ یا بمبئی اختصاص دارد که هنوز منتشر نشده است.

«قهوه استانبول نیکو می سوزد»، استانبول را به روایت مسافران دوره قاجار بررسی کرده و علی اکبر شیروانی، سردبیری مجموعه را برعهده داشته است.

این کتاب در سال جاری و با شمارگان 1000 نسخه به چاپ رسیده و 18000 تومان قیمت دارد.

«قهوه استانبول نیکو می سوزد» 12 سفرنامه از قاجار را روایت کرده که قدیمی ترین آن مربوط به ابوطالب خان بوده که در آبان 1181 به استانبول رفته و نزدیک ترین روایت هم به حاج سیاح (1283) و میرزا داوود در دی ماه 1283 مربوط می شود.

علی اکبر شیروانی در بخشی از مقدمه می نویسد: متون تاریخی منشوری چندوجهی است که بسته به زاویه دید تماشاگر رنگ هایی در معرض نمایش می گذارد. در ارائه رنگ و روح شهرها کوشیده ام بیش از اهتمام به دغدغه های صلب و سخت مورخان و پژوهشگران به روایتی برسم که خواندنش برای مخاطب شیرین باشد. آنچه در این کتاب درباره استانبول می خوانید، همه مکتوبات مسافران نیست و با معیارهای خاصی و دقیقی بخش هایی از آنها گزینش شده است.

در کتابی که در دست دارید عادت امروزی خواننده در رسم الخط و علائم ویرایشی مراعات شده و همچنین شرح برخی کلمات و جملات مشکل در پایان کتاب افزوده شده که به هیچ عنوان مدعی ارائه تمام معانی یک کلمه نیست. در حالی که در سالهای پایانی قرن سیزدهم شمسی بر سر ضبط نام ها و اعلام اجنبی به فارسی اختلاف نظر وجود دارد، پافشاری بر ضبط کهن اعلام عبث بود؛ بنابر ضرورت همه اعلام براساسی ضبط شایع امروزی تغییر یافته است.

معتقدم بخشی از ساختار زبان که با صحیح و غلط می شناسیمش از وضعیت عمومی جامعه ناشی می شود و همین دیدگاه باعث شد پا از این فراتر نگذاشته و غلط ها و خطاهای نگارشی و فنی را به شکل و سیاق سابق حفظ کنم.

***

در بخشی از قدیمی ترین متن موجود در این کتاب که متعلق به ابوطالب خان است، می خوانیم:

در بعضی منزلخانه ها یک روز در بعضی تا سه روز هم به انتظار اسب توقف رو داد. به هر حال بعد از آنکه چپر همان اسبهای زخمی منحنی را گرفته، عازم راه شد عمله منزلخانه به گرد او آمده، متقاضی انعام که در قدیم خاطر خواه چپر (پیام رسان – چاپار) و حالا حسب الخواهش آن جماعت شده می شوند و آواز و فریادها بلند شده، به فحش و دشنام می کشد و گاهی به مشت و لگد هم می انجامد.

بالاخره بعد یک ساعت کامل از رکوب چپر از آن مخمصه رهایی یافته، به راه می افتد. این حال چپرخانه و اهل آن بود اما چپرها چون از استانبول به کاری مأمور می شوند مسافرین و مترددین و مال تجار را زری معتد به گرفته و به قوت توسل و نوکری سلطان آنها را بر اسب های یامخانه سلطانی حمل کرده، بی خرج زر به مقصد می رسانند. بنابراین اهل منزلخانه را اگر برای کار سلطان دو اسب ضرور بود در این وقت پنج بایستی داد و متحمل خوراک و منزل دادن و بار بستن و گشادن اموال تجار نیز باید شد. لهذا چنانچه گذشت، سلوک هموار می نمایند و چپرها تحمل کرده، شکایت به امنای استانبول نمی برند زیرا که چپرها عیوب ایشان را فاش کنند ایشان عیوب چپرها را ظاهر خواهند کرد. هر دو جماعت در دل خود حساب فهمیده، خاموش می باشند- در میانه، کار سلطنت مهمل و معطل می ماند.

اما طعام عثمانی یک دو قسم کباب و دلمه و شوربای برنج دار و قلیه های میوه دار و غیره - طعامهای مسخ شده ایرانی - است. از لذت، بهره چندانی ندارد و پلوی ایشان بی گوشت، خشکه ای است که در حین دم روغن را گرم کرده بر آن می ریزند.

این پلو را به قاشق های چوبی می خورند و قاشق های ایشان اعم از شربت یا فرنی و طعام خواری هیچ کدام ظرفیت ندارد و به جای برآمدگی پیشی، مدور است. لهذا از استعمال آن چیزی به جز خجالت به دست انسان نمی افتد و از حلویات، ماقوت و ترحلوا و چند قسم از نان های شکرین در روغن پخته و از میوه، انگور و خربزه و تربوز قاشی کرده بر سفره آرند-- مجموع اینها درهم برهم خورند. طریق سفره ایشان بدین منوال است که اول کرسی شمعدان - متصل صدر مجلس - پس بالای آن سینی از مس گذارند.

در این وقت مهمانان به دور سینی جمع شده، چاکران هم عددشان پارچه، نان و یک قاب از طعام در وسط سینی نهند. حاضران دست بدان قاب رسانیده، می خورند. آنگاه خادم آن را برداشته، قاب دیگر می گذارد تا به نوبت، بیست - سی قسم گوشت و سبزی و حلویات که پخته شده، مجموع را کشیده در قاب ها بیرون در مهیا دارند بر سر سفره آورده شود. مرا از چهار وجه در خوردن طعام بر این سفره ها رقت رو می داد. یکی اینکه سینی به سبب کثرت مهمانان بسیار پهن بود و به وسط آن محل که قاب طعام است دست به اشکال می رسید و به جای گوشت و سبزی، میوه که در آن قاب بود به دست می آمد. مع هذا زیاده از شش هفت مهمان امکان نیست و اگر مهمان زیاده باشد رسم است که مثل آن سینی دیگر در همان ایوان نهند و قابی که از سینی اول برداشته شود در دوم آرند. دوم مستعد بودن خادم به تبدیل آن قاب.

بسیار دیدم که مهمان از این طرف دست دراز کرده و خادم از آن طرف قاب برداشته، حرکت او خالی و پوچ افتاد و موجب انفعالش گردید. سوم از تبدیل بی جا و بی موقع - چه طعامی که پسندیده مذاق من بود قبل از برداشتن لقمه دوم برداشته بودند و آنچه بعد آوردند موافق به مذاق نبود بلکه مُکره.

چهارم از سرعت طعام خوردن- چه ایشان طعام را بسیار زود خوردند به دو سبب، یکی اینکه همه قابها را کشیده از مطبخ به دیوانخانه آورده اند. در توقف سرد خواهد شد. دوم سبب عمده اینکه در وقت طعام شطب (نوعی چپق کوتاه) موقوف است لهذا مضغ مرغ انداز(جویدن مانندمرغ) کنند و زیاده از قدر زیست طعام نخورده، دست باز پس کشند و شهوت طعام هم ایشان را به سبب کثرت قعود و قلت ریاضات کم است.

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • چرا دعا و طلب باران نمی کنیم!
  • تمرین مقابله با موشک‌های کروز توسط پدافند هوایی ارتش
  • توصیه به کمیسیون تلفیق درباره دهک‌های پردرآمد
  • نرخ ارز اسفند متعادل می‌شود
  • سایپایدک ویترین گروه سایپا است
  • ریشه همه تخلفات، "مالی" نیست
  • مجوز رهبری برای اعتبار ۱۵۰میلیون دلاری مقابله با ریزگردها
  • اعتصاب سراسری فلسطین را فرا گرفت
  • شلیک موشک برد کوتاه نصرعلیه تهدیدهای سطحی در روز دوم رزمایش محمد رسول‌الله (ص)
  • کدام نقدینگی بازار ارز را متلاطم کرد؟
  • پلیس اجازه نفس کشیدن به اغتشاشگران نداد
  • فضای مجازی رها نشده است/دولت برنامه دارد
  • به دلیل کاهش قدرت خرید کمبودی در بازار گوشت نداریم
  • جدول قیمت انواع خودرو پیکان در بازار تهران
  • جزئیات تصادف مرگبار بزرگراه بابایی
  • پاتک پلیس آگاهی به سارقان مسلح پایتخت
  • جزئیات حادثه آتش سوزی شهرداری تهران
  • بارش سنگین برف در توکیو
  • گردوخاک بیش از 800 خوزستانی را روانه بیمارستان کرد
  • سه فاکتور مهم در به‌روزآوری صنعت نفت و گاز ایران
  • واردات روغن پالم ۳۰۰ هزار تن کاهش یافت
  • نجات جان ۷ صیاد در آب‌های عمان
  • برداشت ۲۱ هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی در بودجه ۹۷ + سند
  • بازگشایی جعبه‌های سیاه سانچی و کریستال از فردا
  • مهمترین اخبار فناوری اطلاعات «3 بهمن 96 » در تهران پرس
  • اولین گوشی با حسگر اثرانگشت داخل نمایشگر عرضه می شود
  • اسامی نفرات مشخص شده در قرعه کشی بلیت بازی‌های ایران در جام جهانی اعلام شد
  • اسامی محرومان هفته بیست و یکم؛ پرسپولیس دو محروم دارد
  • پیام تبریک رئیس و دبیرکل فیبا به رئیس فدراسیون بسکتبال ایران
  • برهانی با افتخاری توافق کرد
  • حضور طهماسبی در تراکتورسازی منتفی شد
  • دلیل تداوم غیبت عشوری در تمرینات چیست؟
  • اشتغال‌زایی در بستر فضای مجازی از ایده تا عمل
  • نمایندگان مجلس برای حذف بخش‌های منفی بودجه 97 اقدام کنند
  • تولید آیفون ایکس ظرف چند ماه آینده متوقف می شود
  • شاخص آلودگی هوا در اهواز روی عدد 500 گیر کرده است
  • نگاه صرفاً مقاوم‌سازی نیاز به مسکن را تأمین نمی‌کند
  • استفاده فعالان بازار ارز دیجیتال در کره از حساب های بانکی ناشناس ممنوع شد
  • مترو، بهترین جا برای شنیدن و خواندن داستان است
  • سریال‌های دهه فجر را بشناسید + عکس
  • آینده گردشگران حاشیه‌ساز چینی در ایران
  • نظر مشاور رئیس جمهوری درباره گفت‌و گوی تلویزیونی روحانی با مردم
  • نشست تحلیل بزه دیده شناسی کودک شناسی در سکونتگاه های فقیر نشین
  • پشت پرده تنها روستای جهانی ایران ‌
  • گرانی دلار باعث تورم می‌شود یا افزایش صادرات؟
  • افشاگری روزنامه عربستانی درباره لژیونر شدن ۹ بازیکن سعودی
  • گشایش بخت و بستن شهوت از طریق تلگرام!
  • نشست خبری معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست برگزار می شود
  • نوسانات ارز بلند مدت نخواهد بود
  • مهلت ۲۰ روزه فیفا به باشگاه ملوان
  • منوچهر اسماعیلی به روایت منوچهر اسماعیلی
  • مجلس در سال‌۹۶، ۸درصد منابع و مصارف را افزایش داد
  • اعداد رشد اقتصادی را به دلیل مشکلات اقتصادی زیاد حس نمی کنیم
  • آمریکا به دنبال حفظ کانون‌های مناقشه در غرب آسیاست
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز
  • بسته‌شدن پرونده مسکن مهر تا پایان امسال
  • بالا رفتن سن ازدواج معضل جدی جامعه است
  • غائبان بزرگ گردهمایی بانکی
  • قلیان در قهوه‌خانه‌های مجوزدار آزاد شد؟
  • نیاز صنعت آرد و نان ایران به بازاریابی و فناوری نوین
  • شرایط زندگی و اقامت در کشور گرجستان در سال ۲۰۱۸
  • زمین زدن دولت چه نفعی دارد؟
  • آغاز بیست و یکمین دوره ازدواج دانشجویی از فردا
  • کاهش تعرفه اینترنت ایرانسل
  • خبر بد برای استقلال
  • محسن سلیمانی درگذشت
  • کاهش ۵۰ درصدی انتشار ذرات معلق با اجرای برنامه کاهش آلودگی هوا