کد خبر: 170375
ف

نخستین کبریت چگونه وارد ایران شد؟

کبریت چند سالی پس از اختراعش به ایران آمد و ابتدا در لوکس‌فروشی‌ها و بعد‌ها در سیگارفروشی‌ها فروخته و عرضه شد.

نخستین کبریت چگونه وارد ایران شد؟

به گزارش تهران پرس و به نقل از ماهنامه ایران‌شناسی سرزمین من در شماره ۹۵ «کبریت یا به قول ناظم‌الاطبا «چوبی باریک که نوکش گوگرد باشد»، در قدیم با چوب شاهدانه ساخته می‌شد و یک یا دو سرش آغشته به گوگرد مذاب بود و هنگام برخورد با جسم مشتعل روشن می‌شد. البته این نوع کبریت‌ها اصطلاحا از نوع سایشی نبودند و اگر نوکشان که آغشته به گوگرد بود، در درون آتش یا تلی از خاکستر قرار می‌گرفت، روشن می‌شد.

کبریت‌های معروف به سایشی در سال ۱۸۲۸ میلادی (۱۲۰۵ خورشیدی) اختراع و شش سال بعد به ایران آورده شدند.
 
نخستین کبریت‌های فرنگی با تام تجاری «لوسیفر» در استرآباد گرگان و توسط «سر جیمز فریزر»، سیاح اسکاتلندی، رویت شده‌اند. «ممتحن‌الدوله» از رجال ناصری می‌نویسد: «اولین دفعه که کبریت به ایران آمد، شخصی به نام «اسماعیل آتش» کبریت‌ها را در دست می‌گرفت و فریاد می‌کشید با آتش، آتش درست می‌کنم.»

در ابتدا که کبریت به ایران وارد شد، کالایی منحصر به فرد بود که عموم مردم به آن دسترسی نداشتند و فقط مختص خانواده‌های اعیان و اشراف بود. در قسمتی از سفرنامه «جورج پاسمان تیت» آمده که وی هنگام سفرش به ایران بهترین هدیه ممکن را یعنی یک قوطی کبریت به گله‌داران سیستانی داده است؛
 
چرا که کبریت فقط در یکی دو ناحیه کشور یافت می‌شود و اگر آتش گله‌داری خاموش شود، وی مجبور است برای آوردن آتش به نزدیک‌ترین روستا برود.

مهم‌ترین کبریت‌های وارداتی به ایران، کبریت‌های اتریشی، سوئدی با اسامی «گلوب»، «روپی»، و «کی» بودند. کبریت‌های اتریشی از مرز‌های غربی و ترکیه وارد ایران می‌شد و کبریت‌های سوئدی از مرز‌های جنوبی و بوشهر.
 
کبریت‌های اتریشی که از نوع سولفوری بودند، در قوطی‌های گوگردی فروخته می‌شدند که روی آن‌ها تصاویری از اپرا نقاشی شده بود.
 
اکثر دهقانان و رعایا خریدار کبریت‌های سولفوری بودند و کبریت‌های بی‌خطر به دست مشتریان مرفه‌تر خریداری می‌شد. روی قوطی کبریت‌های سوئدی، که از نوع بی‌خطر بودند، نقشی از یک کشتی دیده می‌شد. خریداران این کبریت‌ها را به صورت ۵۰ تایی و ۲۷۰ قران می‌خریدند.
 
تقریبا تا سال ۱۲۸۴ خورشیدی بازار کبریت ایران در انحصار اتریش، سوئد و روسیه بود، اما با گذشت زمان کبریت‌های مومی ایتالیایی با نام «چرینی» نیز وارد بازار ایران شد.
 
ارزش واردات کبریت در ایران تا سال ۱۲۹۲ خورشیدی، بالغ بر ۳.۵ میلیون قران برآورد می‌شد که ۷۰ درصد آن سهم روسیه بود.

نخستین کارخانه کبریت‌سازی در ایران در سال ۱۲۷۶ خورشیدی و با کمک سرمایه‌گذار روسی در ایران تاسیس شد. یکی از نخستین کبریت‌سازان ایران را «میرزا علی‌خان امین‌الدوله» معرفی می‌کنند که برای نخستین بار کبریتی معروف به کبریت تهران را درست کرد.

رشد تدریجی صنایع ایرانی با توسعه کارخانه‌های کبریت‌سازی همراه بود. چنانچه در سال ۱۳۰۴ خورشیدی وقتی فقط هشت کارخانه مدرن در ایران فعالت می‌کرد، تنها دو کارخانه آن مربوط به صنعت کبریت‌سازی بودند.
 
این کارخانه در «خرازین» بود، اما برچسب این کبریت‌ها در روسیه چاپ می‌شدند که اوایل نقش پرچم ایران و روسیه و بعد‌ها منقوش به نقش شیر و خورشید بودند. ورود کبریت‌های فرنگی و قیمت ارزان‌ترشان باعث ورشکستگی کارخانه‌های ایرانی شد.
 
بعد‌ها و در دوران قاجار کبریتی به نام «الهیه» در تبریز و زنجان ساخته شد که کیفیتی بهتر از کبریت تهران داشت. پس از احداث کارخانه‌های کبریت‌سازی دکان‌های سیگارفروشی رایج شد که در خیابان‌های منتهی به بازار یا لاله‌زار، نادری (بخشی از خیابان جمهوری)، بوذرجمهری (خیابان ۱۵ خرداد) سعدی و فردوسی عرضه می‌شدند.

در ۱۹ اسفند ۱۳۱۰ دولت قانونی مبنی بر انحصار کبریت تصویب کرد که در اختیار دولت قرار می‌گرفت و از دست بیگانگان بیرون می‌رفت.

از جمله مهم‌ترین کارخانه‌های کبریت‌سازی می‌توان به کارخانجات توکلی، ممتاز، زنجان و همدان اشاره کرد که بعد‌ها و با افزایش کارخانجات کبریت‌سازی سندیکای کبریت‌سازان نیز در سال ۱۳۳۰ خورشیدی شکل گرفت.»

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • گرانترین و ارزان‌ترین شهر‌های ایران کدامند؟
  • 15 توصیه برای افزایش طول عمر خودرو
  • فروش دختران در برخی مناطق کشور
  • هک رمز عبور کاربران در ویندوز ۱۰
  • شوهر خاله ام مرا دوست داشت/ وقتی دختر 12 ساله بودم این را فهمیدم!
  • احتمال حذف ناگهانی خودروهای ارزان از بازار
  • دولت نرخ ۱۵۰۰ و ۴۰۰ تومان را تصویب کرد
  • لزوم حذف سپرده‌های خارجی از نظام بانکی کشور
  • یارانه باید ۱۸هزار تومان می‌بود نه ۴۵هزار
  • ۲۶ هزار میلیارد تومان بدهی شهرداری به سیستم بانکی و پیمانکاران است
  • بیانیه جدیدی پیش از انتخابات فدراسیون کشتی
  • عذر خواهی حق شناس از بد رفتاری با دست فروشان
  • قرارداد 6 بازیکن جدید تراکتورسازی باطل است!
  • دلداری لژیونرها به رامین رضائیان
  • درخواست جالب رونالدو از بارسایی‌ها پس از قهرمانی
  • افزایش سریع ارزش بیت کوین
  • فقط قیمت بنزین و گازوئیل افزایش می‌یابد/ دولت نرخ ۱۵۰۰ و ۴۰۰ تومان را تصویب کرد
  • کشف 450 کیلوگرم گوشت فاسد در تهران
  • رمان «حلقه شکسته» اثری اجتماعی
  • افزونه ناشناس فایرفاکس جنجال آفرید
  • دختری که ۱۱ بار زبان شاه مار کبرا را بوسید
  • قدردانی از اساتید،پژوهشگران و دانشجویان در جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه تهران
  • درگیری تابش با نقوی حسینی
  • کاهش قیمت نفت اوپک
  • مصاحبه خانم نیکی هیلی یک افتضاح سیاسی است
  • حذف یارانه در بودجه ۹۷
  • کنکور تا چهار سال آینده حذف نخواهد شد
  • طرح گشت‌های محلی سپاه
  • ایستگاه‌های سیار ثبت نام کارت ملی هوشمند
  • تعرفه‌های جدید مخابرات برای اینترنت ثابت
  • شایعه برکناری سیف از ریاست بانک مرکزی
  • گسترش محدود طرح ترافیک به محدوده زوج و فرد
  • نمادهای حیوانی ۳۲ تیم حاضر در جام جهانی
  • تعطیلی مدارس ابتدایی استان تهران
  • حل معضلات محیط زیست شهری با تغییر رویکرد و دیدگاه مسئولان امکان پذیر است
  • احیاء و بهسازی پارک طبیعت پردیسان با همکاری شهرداری
  • تغییر چهره 1200 کیوسک مطبوعاتی در تهران
  • جشنی برای تقسیم مهربانی در آستانه شب یلدا
  • نظرخواهی از شهروندان در ایستگاه‌های منتخب مترو
  • قصد جدی دولت برای حذف یارانه ۳۱ میلیون ایرانی
  • نمایشگاه عکس پیاده روی اربعین از نگاه یک جامعه شناس برگزار شد
  • شیر گران می‌شود؟
  • ادامه سریال آتش‌سوزی کارگاه‌های بزرگراه آزادگان
  • گرشاسبی:برانکو حاضر است قرارداد سفید امضا کند
  • زمان برگزاری بازی ایران و الجزایر تغییر کرد
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز
  • تغییرات جدید در زامیاد
  • تعطیلی مدارس پیش دبستانی، ابتدایی و مهد کودک تهران
  • سراتو سرعتش را کم کرد
  • معاون سیاسی سازمان بسیج مستضعفین منصوب شد
  • مرفاوی: حرمت پورحیدری را نگه نداشتند می‌خواهید حرمت من را نگه دارند؟
  • هانیه تنها نیست
  • پایان مهلت بهره‌مندی از بخشودگی جرائم رانندگی
  • رنج برای کشاورزان، گنج برای دلالان!
  • کاهش قیمت سکه
  • سایپا از گرانی سراتو عقب نشست
  • حمله به پالایشگاه اصفهان
  • ایستگاه فضایی بین‌المللی را با چشم غیرمسلح ببینید
  • مقایسه واکنش‌ها به زلزله در ژاپن و ایران
  • پاسخ به 61 میلیارد دارایی‌ مفقود شده پرسپولیس
  • شناسایی درآمد خانوارها بر اساس «کدملی»
  • شمخانی: نباید اجازه بدهیم موضوعات قضایی تبدیل به مسئله امنیت ملی شود
  • توقف آزمایش‌های موشکی کره شمالی
  • آتش نشانان پلاسکو شهید محسوب نمی‌شوند
  • حذف کنکور
  • ورزشگاه جدید الهلال
  • با تغییر دولتها سیاستهای ما عوض می‌شود