کد خبر: 170375
ف

نخستین کبریت چگونه وارد ایران شد؟

کبریت چند سالی پس از اختراعش به ایران آمد و ابتدا در لوکس‌فروشی‌ها و بعد‌ها در سیگارفروشی‌ها فروخته و عرضه شد.

نخستین کبریت چگونه وارد ایران شد؟

به گزارش تهران پرس و به نقل از ماهنامه ایران‌شناسی سرزمین من در شماره ۹۵ «کبریت یا به قول ناظم‌الاطبا «چوبی باریک که نوکش گوگرد باشد»، در قدیم با چوب شاهدانه ساخته می‌شد و یک یا دو سرش آغشته به گوگرد مذاب بود و هنگام برخورد با جسم مشتعل روشن می‌شد. البته این نوع کبریت‌ها اصطلاحا از نوع سایشی نبودند و اگر نوکشان که آغشته به گوگرد بود، در درون آتش یا تلی از خاکستر قرار می‌گرفت، روشن می‌شد.

کبریت‌های معروف به سایشی در سال ۱۸۲۸ میلادی (۱۲۰۵ خورشیدی) اختراع و شش سال بعد به ایران آورده شدند.
 
نخستین کبریت‌های فرنگی با تام تجاری «لوسیفر» در استرآباد گرگان و توسط «سر جیمز فریزر»، سیاح اسکاتلندی، رویت شده‌اند. «ممتحن‌الدوله» از رجال ناصری می‌نویسد: «اولین دفعه که کبریت به ایران آمد، شخصی به نام «اسماعیل آتش» کبریت‌ها را در دست می‌گرفت و فریاد می‌کشید با آتش، آتش درست می‌کنم.»

در ابتدا که کبریت به ایران وارد شد، کالایی منحصر به فرد بود که عموم مردم به آن دسترسی نداشتند و فقط مختص خانواده‌های اعیان و اشراف بود. در قسمتی از سفرنامه «جورج پاسمان تیت» آمده که وی هنگام سفرش به ایران بهترین هدیه ممکن را یعنی یک قوطی کبریت به گله‌داران سیستانی داده است؛
 
چرا که کبریت فقط در یکی دو ناحیه کشور یافت می‌شود و اگر آتش گله‌داری خاموش شود، وی مجبور است برای آوردن آتش به نزدیک‌ترین روستا برود.

مهم‌ترین کبریت‌های وارداتی به ایران، کبریت‌های اتریشی، سوئدی با اسامی «گلوب»، «روپی»، و «کی» بودند. کبریت‌های اتریشی از مرز‌های غربی و ترکیه وارد ایران می‌شد و کبریت‌های سوئدی از مرز‌های جنوبی و بوشهر.
 
کبریت‌های اتریشی که از نوع سولفوری بودند، در قوطی‌های گوگردی فروخته می‌شدند که روی آن‌ها تصاویری از اپرا نقاشی شده بود.
 
اکثر دهقانان و رعایا خریدار کبریت‌های سولفوری بودند و کبریت‌های بی‌خطر به دست مشتریان مرفه‌تر خریداری می‌شد. روی قوطی کبریت‌های سوئدی، که از نوع بی‌خطر بودند، نقشی از یک کشتی دیده می‌شد. خریداران این کبریت‌ها را به صورت ۵۰ تایی و ۲۷۰ قران می‌خریدند.
 
تقریبا تا سال ۱۲۸۴ خورشیدی بازار کبریت ایران در انحصار اتریش، سوئد و روسیه بود، اما با گذشت زمان کبریت‌های مومی ایتالیایی با نام «چرینی» نیز وارد بازار ایران شد.
 
ارزش واردات کبریت در ایران تا سال ۱۲۹۲ خورشیدی، بالغ بر ۳.۵ میلیون قران برآورد می‌شد که ۷۰ درصد آن سهم روسیه بود.

نخستین کارخانه کبریت‌سازی در ایران در سال ۱۲۷۶ خورشیدی و با کمک سرمایه‌گذار روسی در ایران تاسیس شد. یکی از نخستین کبریت‌سازان ایران را «میرزا علی‌خان امین‌الدوله» معرفی می‌کنند که برای نخستین بار کبریتی معروف به کبریت تهران را درست کرد.

رشد تدریجی صنایع ایرانی با توسعه کارخانه‌های کبریت‌سازی همراه بود. چنانچه در سال ۱۳۰۴ خورشیدی وقتی فقط هشت کارخانه مدرن در ایران فعالت می‌کرد، تنها دو کارخانه آن مربوط به صنعت کبریت‌سازی بودند.
 
این کارخانه در «خرازین» بود، اما برچسب این کبریت‌ها در روسیه چاپ می‌شدند که اوایل نقش پرچم ایران و روسیه و بعد‌ها منقوش به نقش شیر و خورشید بودند. ورود کبریت‌های فرنگی و قیمت ارزان‌ترشان باعث ورشکستگی کارخانه‌های ایرانی شد.
 
بعد‌ها و در دوران قاجار کبریتی به نام «الهیه» در تبریز و زنجان ساخته شد که کیفیتی بهتر از کبریت تهران داشت. پس از احداث کارخانه‌های کبریت‌سازی دکان‌های سیگارفروشی رایج شد که در خیابان‌های منتهی به بازار یا لاله‌زار، نادری (بخشی از خیابان جمهوری)، بوذرجمهری (خیابان ۱۵ خرداد) سعدی و فردوسی عرضه می‌شدند.

در ۱۹ اسفند ۱۳۱۰ دولت قانونی مبنی بر انحصار کبریت تصویب کرد که در اختیار دولت قرار می‌گرفت و از دست بیگانگان بیرون می‌رفت.

از جمله مهم‌ترین کارخانه‌های کبریت‌سازی می‌توان به کارخانجات توکلی، ممتاز، زنجان و همدان اشاره کرد که بعد‌ها و با افزایش کارخانجات کبریت‌سازی سندیکای کبریت‌سازان نیز در سال ۱۳۳۰ خورشیدی شکل گرفت.»

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • شرایط گرفتن پذیرش خدمت سربازی در سپاه در سال 96
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز
  • ادعای عجیب آقای جهانگیری: ۶ ماهه ۱.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم
  • ورود سامانه بارشی جدید به کشور
  • عدم اعمال معافیت وارداتی از مناطق آزاد خبرساز شد
  • نیروهای پیشمرگه با عقب‌نشینی به مرزهای سال ۲۰۰۳ موافقت کردند
  • رؤسای ۱۲ دانشگاه کشور انتخاب شدند + اسامی
  • اشیای عتیقه ۵۰۰۰ هزار ساله در مازندران کشف شد
  • وداع پرسپولیس با آسیا؛ نه خبری از بازگشت بود و نه معجزه
  • آخرین خبرها از زلزله خراسان شمالی/ مردم بجنورد پس از زلزله به خیابان‌ها آمدند
  • زلزله ۴.۷ ریشتری پیش قلعه در خراسان شمالی را لرزاند + مشخصات
  • سرلشکر باقری وارد سوریه شد + تصاویر
  • سقوط هواپیمای اماراتی در یمن و کشته شدن دو خلبان آن
  • سردار جلالی: ابزار رسانه می‌تواند ماهیت و روح جنگ‌ها را تغییر دهد/هاشمی: باید یک فهم مشترک از پدافند غیرعامل داشته باشیم
  • آمریکایی‌ها می‌دانند که سپاه چه ارزشی در نظام اسلامی دارد
  • ملت آمریکا رئیس جمهور خود را به کلاس تاریخ و جغرافیا بفرستد/ سخنان ترامپ حاکی از کم فهمی اوست
  • سرلشکر باقری راهی سوریه شد
  • یاوه گویی‌های اخیر ترامپ چیزی جز توهم و تفکرات بچگانه نبود
  • ادامه بی‌توجهی مسئولان دانشگاه امیرکبیر به فروش مواد مخدر و استعمال دخانیات
  • اظهارات قاضی مقیسه
  • سخنگوی آتش‌نشانی تهران خبر داد
  • با حکم مدیرعامل ایران ایر
  • هیچ‌کس مخالف تعامل با کشورهای اروپایی نیست
  • مرحله نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان آسیا
  • قاتل ستایش پنجشنبه اعدام می‌شود
  • قاتل ستایش پنجشنبه اعدام می‌شود
  • قاتل ستایش پنجشنبه اعدام می‌شود
  • رؤسای ۱۲ دانشگاه کشور انتخاب شدند
  • اختصاص ۱۰ میلیارد ریال کمک به آوارگان مسلمان و مظلوم میانمار
  • نرخ بلیت های هواپیما افزایش پیدا نمیکند
  • هزینه پیاده‌روی اربعین برای زائران چقدر تمام می‌شود؟
  • افتخارآفرینی تیم فوتبال نوجوانان ایران در هند
  • پنهان‌کاری علت مرگ پلنگ بعد از گذشت یک ماه +عکس
  • توضیحات پلیس درباره تیراندازی امروز خیابان جمهوری
  • سرقت مسلحانه در خیابان جمهوری
  • مینی‌بوس حامل معلمان پس از واژگونی به یکدستگاه خودروی لیفان برخورد
  • مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران گفت: مسئولیت تربیت فقط با آموزش و پرورش نیست, تقویت نهاد خانواده راه نجات است
  • تصویر کمتردیده شده از جنگنده اف ۵ ایرانی منتشر شد.
  • خدا به کی‌روش و خانواده اش رحم کرد
  • طوفان در راه تهران/ آماده‌باش آتش‌نشانی از عصر
  • از فواید مصرف تخم‌مرغ بیشتر بدانیم
  • دلار ثابت ماند؛ سکه افزایشی شد
  • بازیگر سرشناس با موتورسیکلت تصادف کرد
  • طوفان و گردوغبار مشهد را در نوردید +عکس
  • درمان سلول‌های سرطانی با داروی دیابت
  • بازداشت باند قاچاق دختران در تهران
  • پراید پرسرقت‌ترین خودروی تهران
  • اعتراف سه دزد به سرقت 800 خودرو در تهران
  • تصادف هیوندا با مینی‌بوس ۱۲ مجروح +عکس
  • نگاهی به آمار و ارقام لیگ برتر والیبال مردان
  • ترامپ اهداف رژیم صهیونیستی را دنبال می‌کند
  • درگیری خونین شورایاری‌های منطقه ۱۹ تهران
  • قتل پسر 2 ساله به دست نامزد مادرش +عکس
  • اظهارات جالب بقایی پیش از ورود به دادگاه
  • درگیری حاج آقا قرائتی با آقای دوربینی! +فیلم
  • خودروی از رده خارج شده ساعتی گران می شود!
  • محاکمه ۵ متجاوز به زن شوهردار در مشهد
  • فتاح خطاب به روحانی: جلوی قاچاق را بگیرید
  • نماینده کارگری: وضعیت کارگران اسفبار است
  • نجفی از ادعاهای گذشته‌اش عقب‌نشینی کرد
  • چرا مالاریا با آزاده نامداری نمی فروشد؟
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز
  • ورود عربستانی‌ها به این ۶ کشور ممنوع است
  • کشف 18 میلیارد ریال کالای قاچاق در کازرون
  • جدول میزان جریمه مشمولین غایب اعلام شد
  • چرا هنرمندان پیشکسوت خانه‌نشین شده‌اند؟
  • برگزاری کارگاه آموزشی در شانزدهمین نمایشگاه ایپاس 2017