کد خبر: 152604
ف

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

اشخاص از جهت مسئولیت کیفری به دو گروه دارای مسئولیت کیفری و اشخاص فاقد مسئولیت کیفری تقسیم می‌شوند. منظور از اشخاص دارای مسئولیت کیفری، اشخاصی است که توانایی‌هایی نظیر درک، اختیار و بلوغ را دارا هستند.

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

به گزارش تهران پرس،  در مورد علل و عوامل موجهه جرم باید اظهار کرد، عوامل موجهه جرم، به شرایطی عینی اطلاق می‌شود که به عمل مجرمانه، صورتی موجه داده یا آن را مباح سازد.

در مقابل علل موجهه جرم، عوامل رافع مسئولیت کیفری قرار دارد. این عوامل، به شرایط شخصی و ذهنی در مرتکب گفته می‌شود که با وجود وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از فاعل آن می‌شوند. هنگامی که صحبت از عوامل رافع مسئولیت کیفری می‌شود، در مورد آن باید گفت که عمل انجام ‌شده، جرم است اما به دلایلی از قبیل جنون یا صغر، از مرتکب رفع مسئولیت می‌شود.

فایده اصلی که از پیش‌بینی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط قانونگذار متصور می‌شود، این است که اگر مرتکب جرم، در هنگام انجام جرم، معاون یا شریک داشته باشد، در اینجا فقط مسئولیت کیفری از وی ساقط می‌شود و معاون و شریک، همچنان مجرم بوده و باید مجازات شوند. این در حالی است که با وجود علل و عوامل موجهه جرم، عمل انجام‌ شده، مباح بوده و هیچ یک از مرتکبان اعم از مباشر، شریک یا معاون جرم، مجرم محسوب نمی‌شوند. گویی هیچ یک از آنها، مرتکب جرم نشده‌اند. از جمله علل و عوامل موجهه جرم می‌توان به دفاع مشروع اشاره کرد. 

مواردی از قبیل صغر یا جنون، رافع مسئولیت کیفری و مواردی مانند اکراه، اجبار و دفاع مشروع، از جمله علل موجهه جرم محسوب می‌شوند. باید در خصوص آثار حقوقی علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری بیان کرد که در صورتی که فردی تحت اجبار، اکراه یا برای دفاع در موارد تعیین‌شده توسط قانونگذار که همان دفاع مشروع نامگذاری شده است، مرتکب عملی شود که در قانون جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده است، با وجود وصف مجرمانه این عمل، وی قابل مجازات نیست.

می توان در مورد مصادیق علل موجهه جرم به مشروعیت ارتکاب جرم به حکم قانون اشاره کرد و وجود برخی عوامل، مستقیم و به حکم قانون، باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌شود. جهت اجرای قانون اهم یکی از این موارد است. در مواردی افراد عادی یا مأموران در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهمتر تشخیص داده و اقدامی انجام می‌دهند که طبق قانون آن اقدام جرم است. در این صورت ارتکاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.

در برخی موارد انجام عملی که در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌دار، با احراز شرایطی، مشروع و موجه شناخته می‌شود. این شرایط شامل قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار، صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار و الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار است.

باید دفاع مشروع را از دیگر مصادیق علل موجهه جرم برشمرد و گفت، هرگاه کسی که به ناحق مورد حمله قرار گرفته است، برای دفع خطر مرتکب جرم شود، با وجود شرایطی، عمل وی مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست. در حقیقت تعرض مزبور باید دارای شرایطی باشد که عمل انجام‌شده را نتوان جرم تلقی و مجازات کرد.

قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم، غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض، فعلیت و قریب‌الوقوع بودن تعرض و عمدی بودن تعرض از شرایطی است که در صورت وجود آن، عمل ارتکابی توسط مرتکب، جرم محسوب نمی‌شود.

همچنین دفاع صورت‌ گرفته باید ضروری بوده، دفاع با تعرض صورت‌گرفته تناسب داشته باشد و مدافع قادر به دفع تعرض نباشد. اضطرار نیز از جمله مواردی محسوب می‌شود که در صورت وجود آن، عمل صورت‌گرفته توسط مرتکب، جرم تلقی نخواهد شد. اضطرار حالت شخصی است که خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌کند. از این روی، برای دفع خطر ناگزیر است دست به کاری بزند که در شرایط عادی جرم یا گناه است.

آثار حقوقی متفاوت عوامل رافع مسئولیت و علل موجهه جرم

عوامل رافع مسئولیت کیفری را شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانسته‌اند. در چنین شرایطی به دلیل رشدنیافتگی جسمی یا روانی یا ایجاد شدن عارضه‌ای گذرا، مرتکب جرم فاقد ادراک یا اختیار یا هر دوست و از این روی، رفتار ارتکابی قابل انتساب به وی نیست.

موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید، جایگزین علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری شده است، قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 و در حقیقت، در زمان حاکمیت قانون سابق مجازات اسلامی، دو عنوان کاملا جدا و متفاوت «عوامل رافع مسئولیت کیفری» و «علل و عوامل موجهه جرم» وجود داشت که هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی متفاوتی نسبت به دیگری بود.

این در حالی است که  قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، علل موجهه جرم را با عوامل رافع مسئولیت کیفری ادغام و فصل دوم این قانون را تحت عنوان «موانع مسئولیت کیفری» نامگذاری کرد که در صورت تحقق موانع مسئولیت کیفری، مرتکب جرم قابل مجازات نخواهد بود.قانونگذار از مواد 146 به بعد قانون مجازات اسلامی 1392 موانع مسئولیت کیفری را مورد توجه قرار داده و این در حالی است که به نظر می‌رسد، بهتر بود قانونگذار به ادغام علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری مبادرت نمی‌کرد، زیرا هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی مختص به خود و متفاوت با دیگری است.

منبع:تابناک

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آیا عملکرد دولت حسن روحانی در حوزه اقتصادی موفقیت آمیز بود؟

  • چه فیلمی جایگزین «خوب بد جلف» می‌شود؟
  • توصیه انتخاباتی آملی لاریجانی به کاندیداها
  • با حساسیت های بهاری چه کار کنیم؟
  • یک شهر و ۱۰ نرخ در بازار کالاهای مصرفی
  • میرسلیم: با قالیباف و رئیسی مقابله نمی‌کنیم
  • رونمایی از ۴ بمب نقل و انتقالاتی استقلال
  • آیا اعتیاد به شیرینی‌جات منشا ژنتیکی دارد؟
  • شبی که دعاهایتان مستجاب می‌شود
  • بدن شما آن اندازه که فکر می‌کنید، پیر نیست!
  • اختتامیه جشنواره ملی نامه ای به یک شهید +عکس
  • کودکان کار؛‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ کودکانی که خیلی زود بزرگ می‌شوند
  • مهمان سینمایی «خندوانه»‌ در شب مبعث
  • طوفان شدید در پایتخت! +فیلم
  • جشنواره خیرین مدرسه‌ساز استان تهران +عکس
  • توصیه پلیس به رانندگان در زمان وقوع طوفان
  • فردا بلیت سینماهای کشور تمام بهاست
  • رئیسی: قطعا شرایط فعلی قابل تغییر است
  • عکس : ۲۴ آوریل سالگرد نسل کشی ارامنه
  • مردم قم: قالیباف کولاک کن!
  • طوفان و گرد و خاک تهران را غافلگیر کرد +عکس
  • حراج پالتوی سرنشین کشتی تایتانیک +عکس
  • آغاز مرخصی قالیباف از امروز با تایید شورای شهر
  • واکنش جالب وزیر صنعت به تعطیلی کارخانه‌ها
  • افتتاح نمایشگاه تجهیزات آزمایشگاهی +عکس
  • ثبت‌نام بن‌کارت دانشجویان و طلاب مسدود شد
  • همه روش‌های خانه‌دار شدن
  • استفاده از آردهای فاسد در نان سنگک+عکس
  • اعمال و فضیلت مخصوص شب و روز ۲۷ رجب
  • چرا ایوانکا به الهه چینی‌ها تبدیل شده است؟
  • عکس : دیدار لاریجانی با رئیس مجلس قرقیزستان
  • مخالفت روحانی و جهانگیری با برگزاری اولین مناظره
  • چرا نتانیاهو رنگ مویش را تغییر داد؟
  • زمان اعلام عمومی لیست خدمت برای انتخابات
  • استفاده سیا از گربه برای جاسوسی + عکس
  • رضوی پشت دوربین فیلم مستند«قالیباف»
  • عکس : تولید داخلی زیر آوار واردات
  • دختر بدون اجازه پدر می‌تواند ازدواج کند؟
  • دیدار غیب پرور با خانواده شهید مدافع حرم +عکس
  • قبض برق عروسی هم آمد! +عکس
  • وعده قالیباف برای پرداخت حقوق ۲۵۰ هزار تومانی
  • آغاز تبلیغات رادیو و تلویزیونی نامزدها از چهارشنبه
  • دیدار رئیس مجلس پاکستان با روحانی +عکس
  • عکس: نشست خبری چهاردهمین جشن خانه تئاتر
  • واکنش ستاد رئیسی به مصاحبه جمیله علم‌الهدی
  • پایان زورگیری بچه‌محل‌های 17 ساله+عکس
  • عکس : افتتاح پروژه فیبر نوری منازل
  • رضاخان چند همسر و فرزند داشت
  • آیین اختتامیه نخستین جشنواره پویاگران +عکس
  • موافقت رهبر معظم انقلاب با عفو یا تخفیف مجازات تعدادی از محکومان
  • «رئیسی» امروز با مردم زنده سخن می‌گوید
  • ستاره برزیلی بارسا از مسی الگوبرداری کرد +عکس
  • چرا جهانگیری باید حقوق ملت را پایمال کند؟
  • اجلاس مجمع جهانی شهرهای اسلامی +عکس
  • سخنرانی جلیلی در دانشگاه امیرکبیر +عکس
  • وقتی اطلاعات جامعی از وضعیت زنان کارآفرین وجود ندارد
  • 7 زن در شورای مرکزی جمنا بدون سهمیه رأی آوردند
  • آخوندی: تهران برای خودروها ساخته شده است
  • واریز ماهیانه 250 هزارتومان برای هر بیکار
  • ترکیب پرسپولیس مقابل الهلال
  • مرز خسروی مسدود شد
  • ایران مشتری هواپیمای اوریون ۲۰ روسیه شد
  • سنگ فدراسیون جلوی پای پرسپولیس
  • جنیفر لوپز در کنار بدل خود+عکس
  • ورزشکار کرمانی در صحنه قتل! +عکس
  • هدف جهانگیری از پایمال کردن حقوق مردم چیست؟
  • فردا بلیت سینماهای کشور تمام بهاست
  • فایده شگفت انگیز پوست موز