کد خبر: 152604
ف

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

اشخاص از جهت مسئولیت کیفری به دو گروه دارای مسئولیت کیفری و اشخاص فاقد مسئولیت کیفری تقسیم می‌شوند. منظور از اشخاص دارای مسئولیت کیفری، اشخاصی است که توانایی‌هایی نظیر درک، اختیار و بلوغ را دارا هستند.

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

به گزارش تهران پرس،  در مورد علل و عوامل موجهه جرم باید اظهار کرد، عوامل موجهه جرم، به شرایطی عینی اطلاق می‌شود که به عمل مجرمانه، صورتی موجه داده یا آن را مباح سازد.

در مقابل علل موجهه جرم، عوامل رافع مسئولیت کیفری قرار دارد. این عوامل، به شرایط شخصی و ذهنی در مرتکب گفته می‌شود که با وجود وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از فاعل آن می‌شوند. هنگامی که صحبت از عوامل رافع مسئولیت کیفری می‌شود، در مورد آن باید گفت که عمل انجام ‌شده، جرم است اما به دلایلی از قبیل جنون یا صغر، از مرتکب رفع مسئولیت می‌شود.

فایده اصلی که از پیش‌بینی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط قانونگذار متصور می‌شود، این است که اگر مرتکب جرم، در هنگام انجام جرم، معاون یا شریک داشته باشد، در اینجا فقط مسئولیت کیفری از وی ساقط می‌شود و معاون و شریک، همچنان مجرم بوده و باید مجازات شوند. این در حالی است که با وجود علل و عوامل موجهه جرم، عمل انجام‌ شده، مباح بوده و هیچ یک از مرتکبان اعم از مباشر، شریک یا معاون جرم، مجرم محسوب نمی‌شوند. گویی هیچ یک از آنها، مرتکب جرم نشده‌اند. از جمله علل و عوامل موجهه جرم می‌توان به دفاع مشروع اشاره کرد. 

مواردی از قبیل صغر یا جنون، رافع مسئولیت کیفری و مواردی مانند اکراه، اجبار و دفاع مشروع، از جمله علل موجهه جرم محسوب می‌شوند. باید در خصوص آثار حقوقی علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری بیان کرد که در صورتی که فردی تحت اجبار، اکراه یا برای دفاع در موارد تعیین‌شده توسط قانونگذار که همان دفاع مشروع نامگذاری شده است، مرتکب عملی شود که در قانون جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده است، با وجود وصف مجرمانه این عمل، وی قابل مجازات نیست.

می توان در مورد مصادیق علل موجهه جرم به مشروعیت ارتکاب جرم به حکم قانون اشاره کرد و وجود برخی عوامل، مستقیم و به حکم قانون، باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌شود. جهت اجرای قانون اهم یکی از این موارد است. در مواردی افراد عادی یا مأموران در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهمتر تشخیص داده و اقدامی انجام می‌دهند که طبق قانون آن اقدام جرم است. در این صورت ارتکاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.

در برخی موارد انجام عملی که در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌دار، با احراز شرایطی، مشروع و موجه شناخته می‌شود. این شرایط شامل قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار، صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار و الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار است.

باید دفاع مشروع را از دیگر مصادیق علل موجهه جرم برشمرد و گفت، هرگاه کسی که به ناحق مورد حمله قرار گرفته است، برای دفع خطر مرتکب جرم شود، با وجود شرایطی، عمل وی مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست. در حقیقت تعرض مزبور باید دارای شرایطی باشد که عمل انجام‌شده را نتوان جرم تلقی و مجازات کرد.

قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم، غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض، فعلیت و قریب‌الوقوع بودن تعرض و عمدی بودن تعرض از شرایطی است که در صورت وجود آن، عمل ارتکابی توسط مرتکب، جرم محسوب نمی‌شود.

همچنین دفاع صورت‌ گرفته باید ضروری بوده، دفاع با تعرض صورت‌گرفته تناسب داشته باشد و مدافع قادر به دفع تعرض نباشد. اضطرار نیز از جمله مواردی محسوب می‌شود که در صورت وجود آن، عمل صورت‌گرفته توسط مرتکب، جرم تلقی نخواهد شد. اضطرار حالت شخصی است که خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌کند. از این روی، برای دفع خطر ناگزیر است دست به کاری بزند که در شرایط عادی جرم یا گناه است.

آثار حقوقی متفاوت عوامل رافع مسئولیت و علل موجهه جرم

عوامل رافع مسئولیت کیفری را شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانسته‌اند. در چنین شرایطی به دلیل رشدنیافتگی جسمی یا روانی یا ایجاد شدن عارضه‌ای گذرا، مرتکب جرم فاقد ادراک یا اختیار یا هر دوست و از این روی، رفتار ارتکابی قابل انتساب به وی نیست.

موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید، جایگزین علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری شده است، قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 و در حقیقت، در زمان حاکمیت قانون سابق مجازات اسلامی، دو عنوان کاملا جدا و متفاوت «عوامل رافع مسئولیت کیفری» و «علل و عوامل موجهه جرم» وجود داشت که هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی متفاوتی نسبت به دیگری بود.

این در حالی است که  قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، علل موجهه جرم را با عوامل رافع مسئولیت کیفری ادغام و فصل دوم این قانون را تحت عنوان «موانع مسئولیت کیفری» نامگذاری کرد که در صورت تحقق موانع مسئولیت کیفری، مرتکب جرم قابل مجازات نخواهد بود.قانونگذار از مواد 146 به بعد قانون مجازات اسلامی 1392 موانع مسئولیت کیفری را مورد توجه قرار داده و این در حالی است که به نظر می‌رسد، بهتر بود قانونگذار به ادغام علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری مبادرت نمی‌کرد، زیرا هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی مختص به خود و متفاوت با دیگری است.

منبع:تابناک

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • عنایتی: مقابل استقلال دو سورپرایز داریم
  • محسن بنگر و همسرش با تیپ متفاوت! +عکس
  • تصویری از آشتی‌کنان کاپیتان‌های استقلال و پرسپولیس
  • جشن ازدواج ورزشکار زن پس از بدنیا آمدن فرزندش! +عکس
  • دق الباب کردن مساجد در شب اول ربیع خرافه یا مستند!
  • چرا بهنوش بختیاری به کرمانشاه نرفت؟! +عکس
  • تخریب ۶۰۰۰ واحد مسکن مددجویان در زلزله کرمانشاه
  • اعمال ماه ربیع الاول
  • پریناز ایزدیار هم فتوا داد: سگ‌ها نجس نیستند!! +عکس
  • با معده خالی، قهوه ممنوع!
  • افزایش آمار تجاوزات جنسی در ارتش آلمان
  • پیشنهاد مربیان سرخابی ها برای کمک به زلزله زدگان
  • آمار عجیب یارانه‌بگیران/کسی حذف نشد
  • پایان داعش در سوریه با فرماندهی سردار سلیمانی
  • آخرین آمار رسمی تلفات زلزله کرمانشاه/ ۴۳۷ نفر
  • مرگ زن براثر گاز گرفتگی در چادر‌های اسکان
  • نتایج نشست سه‌ جانبه از زبان ظریف
  • واکنش علی دایی به سحر و جادو و عملکرد تاج
  • پیکر شهید مدافع حرم « محمد عبداللهی » در تهران تشییع شد
  • رسوایی‌های آزار جنسی به اسرائیل هم رسید
  • ترور نافرجام محمدبن‌سلمان توسط گارد ملی
  • سیم‌کارت‌هایی به ارزش چند واحد آپارتمان +قیمت‌ها
  • ترافیک نیمه سنگین در محور‌های هراز و چالوس
  • بازیگر هالیوود در نقش نقاش معروف +عکس
  • مدیرعامل شرکت خودروسازی سایپا تغییر کرد
  • بست نشینی بقایی و جوانفکر متوقف شد
  • عکسی تکان‌دهنده از یک چادر امدادی در کرمانشاه
  • گزارش بودجه ای و امدادرسانی نوبخت به آیت الله مکارم
  • کلینتون: ترامپ از حرف زدن من خیلی ناراحت می‌شود
  • نگاهی به ۱۰ فیلم پرفروش سال ۹۶
  • تصویر هوایی از بیمارستان صحرایی سپاه در سرپل‌ذهاب
  • وقوع 647 پس لرزه در استان کرمانشاه
  • سپاه "سازندگی" در مناطق زلزله‌زده ‌را آغاز کرد
  • حضور مجدد فرمانده کل سپاه در غرب کشور
  • شهرهای چین و بالاترین سرعت دانلود
  • ورود ۴ و نیم میلیون زائر به مشهد/ افزایش ۱۰درصدی
  • اپلیکیشن های بومی جایگزینی برای«ویز»
  • توضیحات چمران درباره وضعیت پادگان «06»
  • چرا امام رضا (ع) و هارون‌ را در یک جا دفن کردند؟
  • مردم داروهای خانگی را برای زلزله‌زده‌ها نفرستند
  • افزایش قیمت گوشت قرمز
  • کشاورزان منتظر باران باشند
  • ‌کشته‌شدن ۱۰۰ نفر در مسکن مهر سرپل‌ذهاب صحت ندارد
  • حمایت ویژه مجلس از زلزله‌زدگان در قالب مصوبات
  • شایعه فروش 5 بازیکن استقلال جدی شد
  • زلزله ۴.۳ ریشتری سرپل ذهاب را لرزاند + مشخصات
  • نیاز فوری زلزله زدگان به وسایل گرمایشی و نایلون
  • توافق ترامپ و ماکرون برای مقابله با ایران و حزب‌الله
  • تأثیر سفر امام رضا(ع) بر گسترش معارف اهل بیت
  • روند مصادره بنیاد علوی متوقف شد
  • اسپند ضدعفونی کننده است
  • تکذیب خبر قتل 3 زن و ناپدید شدن 9 دختر در آبادان
  • خودکشی نافرجام دختری در مشهد
  • انتشار آماری از آزار‌های جنسی در پایگاه‌های نظامی آمریکا
  • فردا؛ لاریجانی در کرمانشاه
  • سپاه و ارتش در خدمت‌رسانی به مردم زلزله‌زده ید واحده هستند
  • ارسال کمک‌های مردمی چهارمحال و بختیاری به مناطق زلزله زده
  • حضور خادمان حرم رضوی در چهارمحال و بختیاری
  • مصادره خودروهای حامل کالای قاچاق
  • کاهش 96 درصدی میزان بارندگی در چهارمحال و بختیاری
  • دعوت بسکتبالیست های چهارمحال و بختیاری به اردوی تیم ملی
  • آغاز اجرای طرح رایگان غربالگری دیابت در بروجن
  • تهیه پیش نویس برنامه‌های شورای فرهنگ عمومی کشور
  • عزاداری رحلت پیامبر(ص) و شهادت امام‌ حسن(ع)
  • ارسال محموله کمکهای بازاریان به مناطق زلزله زده کرمانشاه
  • قرائت زیارت ازبعید ‌پیامبر(ص) درمصلی امام خمینی (ره) شهرکرد
  • آغاز ساخت جاده عشایری بخش بازفت کوهرنگ