کد خبر: 152604
ف

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

اشخاص از جهت مسئولیت کیفری به دو گروه دارای مسئولیت کیفری و اشخاص فاقد مسئولیت کیفری تقسیم می‌شوند. منظور از اشخاص دارای مسئولیت کیفری، اشخاصی است که توانایی‌هایی نظیر درک، اختیار و بلوغ را دارا هستند.

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

به گزارش تهران پرس،  در مورد علل و عوامل موجهه جرم باید اظهار کرد، عوامل موجهه جرم، به شرایطی عینی اطلاق می‌شود که به عمل مجرمانه، صورتی موجه داده یا آن را مباح سازد.

در مقابل علل موجهه جرم، عوامل رافع مسئولیت کیفری قرار دارد. این عوامل، به شرایط شخصی و ذهنی در مرتکب گفته می‌شود که با وجود وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از فاعل آن می‌شوند. هنگامی که صحبت از عوامل رافع مسئولیت کیفری می‌شود، در مورد آن باید گفت که عمل انجام ‌شده، جرم است اما به دلایلی از قبیل جنون یا صغر، از مرتکب رفع مسئولیت می‌شود.

فایده اصلی که از پیش‌بینی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط قانونگذار متصور می‌شود، این است که اگر مرتکب جرم، در هنگام انجام جرم، معاون یا شریک داشته باشد، در اینجا فقط مسئولیت کیفری از وی ساقط می‌شود و معاون و شریک، همچنان مجرم بوده و باید مجازات شوند. این در حالی است که با وجود علل و عوامل موجهه جرم، عمل انجام‌ شده، مباح بوده و هیچ یک از مرتکبان اعم از مباشر، شریک یا معاون جرم، مجرم محسوب نمی‌شوند. گویی هیچ یک از آنها، مرتکب جرم نشده‌اند. از جمله علل و عوامل موجهه جرم می‌توان به دفاع مشروع اشاره کرد. 

مواردی از قبیل صغر یا جنون، رافع مسئولیت کیفری و مواردی مانند اکراه، اجبار و دفاع مشروع، از جمله علل موجهه جرم محسوب می‌شوند. باید در خصوص آثار حقوقی علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری بیان کرد که در صورتی که فردی تحت اجبار، اکراه یا برای دفاع در موارد تعیین‌شده توسط قانونگذار که همان دفاع مشروع نامگذاری شده است، مرتکب عملی شود که در قانون جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده است، با وجود وصف مجرمانه این عمل، وی قابل مجازات نیست.

می توان در مورد مصادیق علل موجهه جرم به مشروعیت ارتکاب جرم به حکم قانون اشاره کرد و وجود برخی عوامل، مستقیم و به حکم قانون، باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌شود. جهت اجرای قانون اهم یکی از این موارد است. در مواردی افراد عادی یا مأموران در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهمتر تشخیص داده و اقدامی انجام می‌دهند که طبق قانون آن اقدام جرم است. در این صورت ارتکاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.

در برخی موارد انجام عملی که در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌دار، با احراز شرایطی، مشروع و موجه شناخته می‌شود. این شرایط شامل قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار، صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار و الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار است.

باید دفاع مشروع را از دیگر مصادیق علل موجهه جرم برشمرد و گفت، هرگاه کسی که به ناحق مورد حمله قرار گرفته است، برای دفع خطر مرتکب جرم شود، با وجود شرایطی، عمل وی مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست. در حقیقت تعرض مزبور باید دارای شرایطی باشد که عمل انجام‌شده را نتوان جرم تلقی و مجازات کرد.

قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم، غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض، فعلیت و قریب‌الوقوع بودن تعرض و عمدی بودن تعرض از شرایطی است که در صورت وجود آن، عمل ارتکابی توسط مرتکب، جرم محسوب نمی‌شود.

همچنین دفاع صورت‌ گرفته باید ضروری بوده، دفاع با تعرض صورت‌گرفته تناسب داشته باشد و مدافع قادر به دفع تعرض نباشد. اضطرار نیز از جمله مواردی محسوب می‌شود که در صورت وجود آن، عمل صورت‌گرفته توسط مرتکب، جرم تلقی نخواهد شد. اضطرار حالت شخصی است که خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌کند. از این روی، برای دفع خطر ناگزیر است دست به کاری بزند که در شرایط عادی جرم یا گناه است.

آثار حقوقی متفاوت عوامل رافع مسئولیت و علل موجهه جرم

عوامل رافع مسئولیت کیفری را شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانسته‌اند. در چنین شرایطی به دلیل رشدنیافتگی جسمی یا روانی یا ایجاد شدن عارضه‌ای گذرا، مرتکب جرم فاقد ادراک یا اختیار یا هر دوست و از این روی، رفتار ارتکابی قابل انتساب به وی نیست.

موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید، جایگزین علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری شده است، قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 و در حقیقت، در زمان حاکمیت قانون سابق مجازات اسلامی، دو عنوان کاملا جدا و متفاوت «عوامل رافع مسئولیت کیفری» و «علل و عوامل موجهه جرم» وجود داشت که هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی متفاوتی نسبت به دیگری بود.

این در حالی است که  قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، علل موجهه جرم را با عوامل رافع مسئولیت کیفری ادغام و فصل دوم این قانون را تحت عنوان «موانع مسئولیت کیفری» نامگذاری کرد که در صورت تحقق موانع مسئولیت کیفری، مرتکب جرم قابل مجازات نخواهد بود.قانونگذار از مواد 146 به بعد قانون مجازات اسلامی 1392 موانع مسئولیت کیفری را مورد توجه قرار داده و این در حالی است که به نظر می‌رسد، بهتر بود قانونگذار به ادغام علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری مبادرت نمی‌کرد، زیرا هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی مختص به خود و متفاوت با دیگری است.

منبع:تابناک

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آیا عملکرد دولت حسن روحانی در حوزه اقتصادی موفقیت آمیز بود؟

  • آملی لاریجانی: برخی سخنان بوی فتنه می دهد
  • شش ملوان ایرانی در راه تهران +عکس
  • مهاجم پیشین تیم استقلال مربی شد +عکس
  • حکم تزریق آمپول یا سرم برای روزه‌دار؟
  • جوراب خریدن کامرون جنجالی شد! +فیلم
  • عکس : جلسه فرماندهی اقتصاد مقاومتی
  • افزایش ساعت کار مترو با آغاز نمایشگاه قرآن
  • احتمال جدایی ورزش از جوانان در دولت جدید
  • نمایی از خودروی متفاوتی پلیس بریتانیا +عکس
  • کمک رهبر انقلاب برای آزادی زندانیان نیازمند
  • با مصرف این ۱۰ خوراکی موهایتان را بیمه کنید
  • شناسایی مهم‌ترین عامل ابتلا به انواع سرطان
  • شهادت یک سرباز در درگیری با قاچاقچیان
  • زیباترین سنت‌های ماه رمضان در سراسر دنیا
  • دختر پرسپولیسی در حال قرآن خواندن +عکس
  • حریرچی خبر داد: گوشت ذبح مستقیم نخرید
  • تصادف شدید نتیجه رانندگی با کفش پاشنه بلند
  • خالکوبی مستهجن بکهام در کتاب درسی! +عکس
  • خانه‌ای با ظاهر متفاوت و مدرن در تهران + عکس
  • برای افطار و سحر؛ چه بخوریم و چه نخوریم؟
  • درخواست سروری از وزیر کشور درباره انتخابات
  • پافشاری کاخ سفید به کناره گیری همسر ایوانکا
  • گوینده خبر با فرزندانش +عکس
  • اهالی این روستا فقط ۵. ۳ ساعت روزه دارند +عکس
  • آب معدنی غیراستاندارد نخورید
  • سن ازدواج زنان کم شد
  • فیلم‌های جدید روی پرده سینماها
  • عکس : تشییع پیکر حجت السلام حاج پهلوانی
  • اعلام زمان امضای نخستین قرارداد جدید نفتی
  • تجمع مجدد کاسپینی ها مقابل بانک مرکزی +عکس
  • اقامه نماز ظهر و عصر به امامت آیت الله خامنه‌ای
  • عکس:دیدار پیشکسوتان استقلال و پرسپولیس
  • اقدام تحریک‌آمیز «نتانیاهو» در مسجد الاقصی +عکس
  • تجربه حضور خواننده ایرانی در یک فیلم موزیکال
  • سازمان لیگ در قرق اصفهانی‌ها
  • نرخ حق بیمه و شرط سنی «بیمه ایرانیان خارج از کشور»
  • مجری مشهور به خاطر پیام جنجالی اخراج شد! +عکس
  • توصیه سخنگوی وزیر بهداشت درباره «تب‌کریمه»
  • توتی، گلادیاتور وفادار تیم رم +عکس
  • بخت تراکتور آخر هفته باز می‌شود؟
  • رفاقت مار و تمساح در جنگل‌های اندونزی +عکس
  • پاسخ مدیر شبکه به نمایش زنان بی‌حجاب در «نفس»
  • عکس : مزارع کلزا در خراسان شمالی
  • اوپک و شیل آمریکا به دنبال همزیستی با قیمت نفت
  • جوانی یحیی گل محمدی روی نیمکت تراکتور +عکس
  • هر آنچه باید از حریف پرسپولیس بدانید
  • تجمع سپرده گذاران کاسپین مقابل بانک مرکزی +فیلم
  • شهید مدافع حرم در دوران دفاع مقدس +عکس
  • عکس : قتل عام مسیحیان قبطی در مصر
  • ماجرای دفن ویژه یک قربانی تب کنگو +فیلم
  • طارمی پایان فصل گذشته را به خاطر بیاورد
  • بازیگر شب دهم: به خاطر شهرزاد پیشنهادها را رد کردم
  • آخرین فرصت ثبت‌نام انتخابات خانه‌های مطبوعات
  • تغییرساعت برگزاری مراسم سالگرد ارتحال امام(ره)
  • دعوای سیاسی مانع حل مسائل اساسی کشور است
  • جوانی یحیی گل محمدی روی نیمکت تراکتور +عکس
  • رفع موانع صادرات فرش دستباف به روسیه
  • علت اصلی مرگ مرحوم کیارستمی اعلام شد
  • نحوه دفن مبتلایان به تب کریمه کنگو
  • با ۳۰هزار تومان چقدر می‌توان گوشت، مرغ، برنج و روغن خرید؟
  • عاقبت لیستی که با لابی و رابطه بسته شد
  • نظر آسانژ درباره اتهامات داماد ترامپ
  • «حمید گودرزی» مجری شد
  • مهدی چمران: از عملکرد مثبت شهرداری بیرون از شورا هم دفاع می کنم
  • چه کسی جانشین قالیباف می شود؟
  • بازیگر سینما، مجری یک برنامه تلویزیونی شد +عکس
  • اشکان دژاگه از وولفسبورگ رفت