کد خبر: 152604
ف

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

اشخاص از جهت مسئولیت کیفری به دو گروه دارای مسئولیت کیفری و اشخاص فاقد مسئولیت کیفری تقسیم می‌شوند. منظور از اشخاص دارای مسئولیت کیفری، اشخاصی است که توانایی‌هایی نظیر درک، اختیار و بلوغ را دارا هستند.

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

به گزارش تهران پرس،  در مورد علل و عوامل موجهه جرم باید اظهار کرد، عوامل موجهه جرم، به شرایطی عینی اطلاق می‌شود که به عمل مجرمانه، صورتی موجه داده یا آن را مباح سازد.

در مقابل علل موجهه جرم، عوامل رافع مسئولیت کیفری قرار دارد. این عوامل، به شرایط شخصی و ذهنی در مرتکب گفته می‌شود که با وجود وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از فاعل آن می‌شوند. هنگامی که صحبت از عوامل رافع مسئولیت کیفری می‌شود، در مورد آن باید گفت که عمل انجام ‌شده، جرم است اما به دلایلی از قبیل جنون یا صغر، از مرتکب رفع مسئولیت می‌شود.

فایده اصلی که از پیش‌بینی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط قانونگذار متصور می‌شود، این است که اگر مرتکب جرم، در هنگام انجام جرم، معاون یا شریک داشته باشد، در اینجا فقط مسئولیت کیفری از وی ساقط می‌شود و معاون و شریک، همچنان مجرم بوده و باید مجازات شوند. این در حالی است که با وجود علل و عوامل موجهه جرم، عمل انجام‌ شده، مباح بوده و هیچ یک از مرتکبان اعم از مباشر، شریک یا معاون جرم، مجرم محسوب نمی‌شوند. گویی هیچ یک از آنها، مرتکب جرم نشده‌اند. از جمله علل و عوامل موجهه جرم می‌توان به دفاع مشروع اشاره کرد. 

مواردی از قبیل صغر یا جنون، رافع مسئولیت کیفری و مواردی مانند اکراه، اجبار و دفاع مشروع، از جمله علل موجهه جرم محسوب می‌شوند. باید در خصوص آثار حقوقی علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری بیان کرد که در صورتی که فردی تحت اجبار، اکراه یا برای دفاع در موارد تعیین‌شده توسط قانونگذار که همان دفاع مشروع نامگذاری شده است، مرتکب عملی شود که در قانون جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده است، با وجود وصف مجرمانه این عمل، وی قابل مجازات نیست.

می توان در مورد مصادیق علل موجهه جرم به مشروعیت ارتکاب جرم به حکم قانون اشاره کرد و وجود برخی عوامل، مستقیم و به حکم قانون، باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌شود. جهت اجرای قانون اهم یکی از این موارد است. در مواردی افراد عادی یا مأموران در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهمتر تشخیص داده و اقدامی انجام می‌دهند که طبق قانون آن اقدام جرم است. در این صورت ارتکاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.

در برخی موارد انجام عملی که در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌دار، با احراز شرایطی، مشروع و موجه شناخته می‌شود. این شرایط شامل قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار، صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار و الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار است.

باید دفاع مشروع را از دیگر مصادیق علل موجهه جرم برشمرد و گفت، هرگاه کسی که به ناحق مورد حمله قرار گرفته است، برای دفع خطر مرتکب جرم شود، با وجود شرایطی، عمل وی مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست. در حقیقت تعرض مزبور باید دارای شرایطی باشد که عمل انجام‌شده را نتوان جرم تلقی و مجازات کرد.

قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم، غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض، فعلیت و قریب‌الوقوع بودن تعرض و عمدی بودن تعرض از شرایطی است که در صورت وجود آن، عمل ارتکابی توسط مرتکب، جرم محسوب نمی‌شود.

همچنین دفاع صورت‌ گرفته باید ضروری بوده، دفاع با تعرض صورت‌گرفته تناسب داشته باشد و مدافع قادر به دفع تعرض نباشد. اضطرار نیز از جمله مواردی محسوب می‌شود که در صورت وجود آن، عمل صورت‌گرفته توسط مرتکب، جرم تلقی نخواهد شد. اضطرار حالت شخصی است که خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌کند. از این روی، برای دفع خطر ناگزیر است دست به کاری بزند که در شرایط عادی جرم یا گناه است.

آثار حقوقی متفاوت عوامل رافع مسئولیت و علل موجهه جرم

عوامل رافع مسئولیت کیفری را شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانسته‌اند. در چنین شرایطی به دلیل رشدنیافتگی جسمی یا روانی یا ایجاد شدن عارضه‌ای گذرا، مرتکب جرم فاقد ادراک یا اختیار یا هر دوست و از این روی، رفتار ارتکابی قابل انتساب به وی نیست.

موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید، جایگزین علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری شده است، قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 و در حقیقت، در زمان حاکمیت قانون سابق مجازات اسلامی، دو عنوان کاملا جدا و متفاوت «عوامل رافع مسئولیت کیفری» و «علل و عوامل موجهه جرم» وجود داشت که هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی متفاوتی نسبت به دیگری بود.

این در حالی است که  قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، علل موجهه جرم را با عوامل رافع مسئولیت کیفری ادغام و فصل دوم این قانون را تحت عنوان «موانع مسئولیت کیفری» نامگذاری کرد که در صورت تحقق موانع مسئولیت کیفری، مرتکب جرم قابل مجازات نخواهد بود.قانونگذار از مواد 146 به بعد قانون مجازات اسلامی 1392 موانع مسئولیت کیفری را مورد توجه قرار داده و این در حالی است که به نظر می‌رسد، بهتر بود قانونگذار به ادغام علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری مبادرت نمی‌کرد، زیرا هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی مختص به خود و متفاوت با دیگری است.

منبع:تابناک

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • افزایش کشف مخدر «گل» در ایران
  • خنجر کاوه رضایی و آندو در سینه استقلال
  • ادامه رای‌گیری حضوری نظام پزشکی تا 10 شب
  • ۵ جوان در رودخانه کرخه غرق شدند
  • وزش باد شدید در ۷ استان کشور
  • مصدومیت ۱۰ نفر در آتش‌سوزی اسکله بندر کنگان
  • تهامی: کمدی این روزهای سینما را دوست ندارم
  • ترکیب پرسپولیس برابر نفت تهران مشخص شد
  • اعلام دلیل اسعفای نماینده ولی‌فقیه در کرمان
  • چرایی تاسیس دستگاه امنیت کشور سعودی
  • 3 گردشگر دزفول نجات یافتند/ فوت ۲ گردشگر
  • کاهش ساعت طرح ترافیک؛ برای اهالی منطقه ۱۲
  • یک طرفه شدن محور هراز از ساعت ۱۷ امروز
  • ماشین عروس متفاوت یک زوج چینی +عکس
  • احتمال «سهمیه​‌بندی» یا «افزایش قیمت» بنزین
  • حال عمومی مصدومان حادثه دز خوب است
  • داغ شدن رقابت پرفروش‌ها با اکران فیلم مدیری
  • آیت الله خاتمی: اعزام حجاج تصمیم نظام بود
  • افزایش قیمت مرغ به دلیل گرانی جوجه و گوشت
  • دیدار خانواده شهدا با رهبر انقلاب
  • توصیه پلیس راهور به خریداران خودرو
  • حیوان خانگی بهرام رادان در نیویورک +عکس
  • خون‌ریزترین سرباز ارتش آمریکا کیست؟
  • ورود ۲۵ هزار خودرو به کشور در ۳ ماه
  • وزیر کار سوار بر موتور برقی +عکس
  • ۱۱ عادت آدم های شاد و خوشحال
  • آخرین جزئیات از بیماری برادر رئیس جمهور
  • واکنش علی کریمی بعد از جدایی از نفت +عکس
  • 7 پرده از بی‌پروایی بدپوششان و بدحجابان +عکس
  • آتش در پارکینگ طبقاتی در خیابان خسروی مشهد
  • اعتراف بزرگ جباری نزد کادر فنی استقلال
  • دلایل رشد بی‌رویه اجاره‌بهای مسکن
  • گرانی یکباره و ارزانی لاک‌پشتی پیاز در بازار
  • ترافیک پر حجم در محور کرج - چالوس
  • ایران همچنان گرم خواهد ماند
  • ۴۰ درصد آیفون‌ها از کار افتادند
  • بستنی‌های زغالی برای سلامتی ضرر ندارند؟
  • خودروهای دیزلی پاک‌ترند یا بنزینی؟
  • نشانه‌های گرمازدگی در نوزادان را بشناسید
  • آمار متفاوت از تعداد غرق شدگان در رودخانه دز
  • تلگرام روسی و اینستاگرام صهیونیستی است
  • جزئیات درگیری سپاه با تروریست‌ها در شمال غرب
  • عکس : مراسم یادواره شهدا محله کن شهر تهران
  • آخرین میزان تولید بنزین در کشور اعلام شد
  • گناهی که به هیچ عنوان بخشیده نمی‌شود
  • فرزندان رهبر انقلاب در مشهد +عکس
  • حمید درخشان جایگزین کریمی در نفت شد
  • عکس : مراسم بزرگداشت مریم میرزاخانی
  • عکس : عزاداری شهادت امام صادق (ع) در قم
  • حسین فرکی جانشین علی‌کریمی می‌شود؟
  • رقم فسخ قرارداد ستاره‌های بارسلونا اعلام شد
  • شاخ گوزن در دستان زن قاجار +عکس
  • قهرکردن علی کریمی از سرمربیگری نفت
  • کشف سرنخ‌های جدید درباره قتل آتنا
  • علاقه عجیب تنیسور مشهور به گاو‌ها! +عکس
  • چاقوکشی در اهواز علیه اسطوره دوومیدانی
  • رقم نجومی بدهی مالیاتی پرسپولیس
  • درگیری تتلو با بازیکنان تیم ملی فوتبال +عکس
  • وجه تمایز شیعه علوی و جعفری در چیست؟
  • تعویض موتور خودرو بدون مجوز پلیس ممنوع
  • خودروهای عجیب داعشی‌ها +تصاویر
  • تهران کاردار کویت را به وزارت خارجه احضار کرد
  • ترکیب احتمالی پرسپولیس مقابل نفت تهران
  • عکس : سفر رئیس قوه قضائیه به مازندران
  • عکس : تشییع پیکر شهید مدافع حرم مجید رضایی
  • عکس : تشییع پیکر شهید مدافع حرم رمضان رسولی
  • عکس : دیدار خانواده‌های شهدای تازه تفحص شده با پیکر فرزندشان