کد خبر: 152604
ف

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

اشخاص از جهت مسئولیت کیفری به دو گروه دارای مسئولیت کیفری و اشخاص فاقد مسئولیت کیفری تقسیم می‌شوند. منظور از اشخاص دارای مسئولیت کیفری، اشخاصی است که توانایی‌هایی نظیر درک، اختیار و بلوغ را دارا هستند.

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

به گزارش تهران پرس،  در مورد علل و عوامل موجهه جرم باید اظهار کرد، عوامل موجهه جرم، به شرایطی عینی اطلاق می‌شود که به عمل مجرمانه، صورتی موجه داده یا آن را مباح سازد.

در مقابل علل موجهه جرم، عوامل رافع مسئولیت کیفری قرار دارد. این عوامل، به شرایط شخصی و ذهنی در مرتکب گفته می‌شود که با وجود وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از فاعل آن می‌شوند. هنگامی که صحبت از عوامل رافع مسئولیت کیفری می‌شود، در مورد آن باید گفت که عمل انجام ‌شده، جرم است اما به دلایلی از قبیل جنون یا صغر، از مرتکب رفع مسئولیت می‌شود.

فایده اصلی که از پیش‌بینی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط قانونگذار متصور می‌شود، این است که اگر مرتکب جرم، در هنگام انجام جرم، معاون یا شریک داشته باشد، در اینجا فقط مسئولیت کیفری از وی ساقط می‌شود و معاون و شریک، همچنان مجرم بوده و باید مجازات شوند. این در حالی است که با وجود علل و عوامل موجهه جرم، عمل انجام‌ شده، مباح بوده و هیچ یک از مرتکبان اعم از مباشر، شریک یا معاون جرم، مجرم محسوب نمی‌شوند. گویی هیچ یک از آنها، مرتکب جرم نشده‌اند. از جمله علل و عوامل موجهه جرم می‌توان به دفاع مشروع اشاره کرد. 

مواردی از قبیل صغر یا جنون، رافع مسئولیت کیفری و مواردی مانند اکراه، اجبار و دفاع مشروع، از جمله علل موجهه جرم محسوب می‌شوند. باید در خصوص آثار حقوقی علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری بیان کرد که در صورتی که فردی تحت اجبار، اکراه یا برای دفاع در موارد تعیین‌شده توسط قانونگذار که همان دفاع مشروع نامگذاری شده است، مرتکب عملی شود که در قانون جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده است، با وجود وصف مجرمانه این عمل، وی قابل مجازات نیست.

می توان در مورد مصادیق علل موجهه جرم به مشروعیت ارتکاب جرم به حکم قانون اشاره کرد و وجود برخی عوامل، مستقیم و به حکم قانون، باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌شود. جهت اجرای قانون اهم یکی از این موارد است. در مواردی افراد عادی یا مأموران در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهمتر تشخیص داده و اقدامی انجام می‌دهند که طبق قانون آن اقدام جرم است. در این صورت ارتکاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.

در برخی موارد انجام عملی که در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌دار، با احراز شرایطی، مشروع و موجه شناخته می‌شود. این شرایط شامل قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار، صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار و الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار است.

باید دفاع مشروع را از دیگر مصادیق علل موجهه جرم برشمرد و گفت، هرگاه کسی که به ناحق مورد حمله قرار گرفته است، برای دفع خطر مرتکب جرم شود، با وجود شرایطی، عمل وی مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست. در حقیقت تعرض مزبور باید دارای شرایطی باشد که عمل انجام‌شده را نتوان جرم تلقی و مجازات کرد.

قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم، غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض، فعلیت و قریب‌الوقوع بودن تعرض و عمدی بودن تعرض از شرایطی است که در صورت وجود آن، عمل ارتکابی توسط مرتکب، جرم محسوب نمی‌شود.

همچنین دفاع صورت‌ گرفته باید ضروری بوده، دفاع با تعرض صورت‌گرفته تناسب داشته باشد و مدافع قادر به دفع تعرض نباشد. اضطرار نیز از جمله مواردی محسوب می‌شود که در صورت وجود آن، عمل صورت‌گرفته توسط مرتکب، جرم تلقی نخواهد شد. اضطرار حالت شخصی است که خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌کند. از این روی، برای دفع خطر ناگزیر است دست به کاری بزند که در شرایط عادی جرم یا گناه است.

آثار حقوقی متفاوت عوامل رافع مسئولیت و علل موجهه جرم

عوامل رافع مسئولیت کیفری را شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانسته‌اند. در چنین شرایطی به دلیل رشدنیافتگی جسمی یا روانی یا ایجاد شدن عارضه‌ای گذرا، مرتکب جرم فاقد ادراک یا اختیار یا هر دوست و از این روی، رفتار ارتکابی قابل انتساب به وی نیست.

موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید، جایگزین علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری شده است، قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 و در حقیقت، در زمان حاکمیت قانون سابق مجازات اسلامی، دو عنوان کاملا جدا و متفاوت «عوامل رافع مسئولیت کیفری» و «علل و عوامل موجهه جرم» وجود داشت که هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی متفاوتی نسبت به دیگری بود.

این در حالی است که  قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، علل موجهه جرم را با عوامل رافع مسئولیت کیفری ادغام و فصل دوم این قانون را تحت عنوان «موانع مسئولیت کیفری» نامگذاری کرد که در صورت تحقق موانع مسئولیت کیفری، مرتکب جرم قابل مجازات نخواهد بود.قانونگذار از مواد 146 به بعد قانون مجازات اسلامی 1392 موانع مسئولیت کیفری را مورد توجه قرار داده و این در حالی است که به نظر می‌رسد، بهتر بود قانونگذار به ادغام علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری مبادرت نمی‌کرد، زیرا هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی مختص به خود و متفاوت با دیگری است.

منبع:تابناک

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • بلایی که اینترنت زیاد بر سر مغز می‌آورد +عکس
  • توضیح وزیر کشور درباره پروسه تغییر استانداران
  • ترکیب پرسپولیس برای دیدار با الهلال
  • نظر مردم درباره خودروی جدید شورای شهر+فیلم
  • سقوط مرگبار کارمند زن دانشگاه علم و صنعت
  • نجفی: بودجه آتش نشانی افزایش پیدا نمی کند
  • مرگ سارق حین سرقت در تهران
  • رشد مصرف قلیان بین دختران و زنان
  • اردوغان: بارزانی خیانتکار است
  • قرعه کشی لیگ برتر والیبال با ۱۱ تیم انجام شد
  • انسداد حدود 50 هزار کانال و ربات داعش در تلگرام
  • قیمت واقعی دلار تک نرخی چقدر است؟
  • مشاور رهبری: بارزانی دلال صهیونیست‌هاست
  • بهترین ظرف برای مصرف غذاهای چرب و داغ
  • ترکیب دو تیم استقلال و سپیدرود اعلام شد
  • جزئیات دستگیری سارقان ارثیه ۲ میلیارد تومانی
  • واکنش سردار آزمون به محرومیت طارمی+عکس
  • ارتباط یک داعشی انگلیسی با حادثه منچستر
  • رونالدو در تابستان به جمع متاهلین می‌پیوندد
  • ترکیب استقلال برای بازی با سپیدرود
  • «بهاره رهنما» منزل دختر جان در اتریش+ عکس
  • رایگان شدن مجوز خروج اربعین برای دانشجویان مشمول
  • واکنش سلامی به سخنان ضدایرانی ترمپ
  • گاف سعودی‌ها درمورد پرسپولیس+عکس
  • پرونده حج تمتع 96 بسته شد
  • چشم‌هایی که در روز قیامت گریان نیستند
  • جدیدترین خبرها از فیلم حاتمی‌کیا
  • سرنوشت «دختر شینا» چه شد؟
  • آیا امام حسین (ع) حجش را نیمه‌تمام گذاشت؟!
  • فراخوان جبهه مردمی برای تشییع پیکر شهید حججی
  • توصیه ائمه معصومین درباره زیارت امام حسین (ع)
  • رونمایی از اپلیکیشن‌های موبایلی «شهید حججی» +لینک دانلود
  • دستگیری تروریست‌ها در وسط جاده+عکس
  • لزوم حذف سپرده‌های خارجی از نظام بانکی کشور
  • چگونگی ورود وزارت ورزش به مجامع فدراسیون‌ها
  • محسن رضایی دیشب کدام هیئت رفت؟+عکس
  • شهرداری تهران ماهیانه چقدر حقوق پرداخت می‌کند؟
  • طواف پیکر شهید حججی در حرم مطهر رضوی+عکس
  • مهران مدیری همکاری با شبکه جم را تکذیب کرد
  • زور وزارت ورزش به یک «زن» رسید
  • وداع همسر شهید حججی در معراج شهدا+عکس
  • مرگ 8 نفر در آتش سوزی تصادف پژو و تویوتا
  • خوش بینی رئیس هیئت مدیره پرسپولیس
  • امسال آخرین سال معافیت سربازی با اخذ جریمه است
  • پیکر مطهر شهید حججی در حرم رضوی+عکس
  • اماراتی‌ها آماده میزبانی از الهلال+عکس
  • سیاست واقعی آمریکا در قبال کردستان عراق
  • عکس نشنال جئوگرافیک از فرود هواپیما در آمستردام
  • آخرین فرصت ثبت نام برای طرح جریمه غیبت سربازی
  • غنیمت داعشی+عکس
  • ترس سعودی‌ها از جایگزین طارمی
  • هاوربورد «hoverboard» چیست؟
  • حضور لاریجانی در هیئت ریحانة الحسین(ع)+عکس
  • بیت‌المال خرج خودسری طارمی‌ها
  • تولید 70 مگاوات برق در ساعت از زباله
  • ورود پیکر مطهر شهید حججی به مشهد+فیلم
  • گردشگران انگلیسی در کله پزى هاى تهران+ عکس
  • علت تیراندازی در شهر ایلام
  • چه زمان هایی نباید آب نوشید؟
  • بازی دوسر باخت اعضای شورای شهر با اعتقادات مردم
  • عکس:ورود پیکر شهید مدافع حرم محسن حججی به کشور
  • ضد و نقیض‌های نماینده‌های تازه به صندلی رسیده
  • زمان و مکان تشییع پیکر شهید حججی
  • پای کودکان ۷ ساله به خرید اینترنتی باز شد
  • میدان ولیعصر(عج) در اواسط دهه ۴۰+عکس
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز
  • راز قتل هولناک عروس و داماد جوان