کد خبر: 152604
ف

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

اشخاص از جهت مسئولیت کیفری به دو گروه دارای مسئولیت کیفری و اشخاص فاقد مسئولیت کیفری تقسیم می‌شوند. منظور از اشخاص دارای مسئولیت کیفری، اشخاصی است که توانایی‌هایی نظیر درک، اختیار و بلوغ را دارا هستند.

آشنایی با مجرمانی که مجرم نیستند!

به گزارش تهران پرس،  در مورد علل و عوامل موجهه جرم باید اظهار کرد، عوامل موجهه جرم، به شرایطی عینی اطلاق می‌شود که به عمل مجرمانه، صورتی موجه داده یا آن را مباح سازد.

در مقابل علل موجهه جرم، عوامل رافع مسئولیت کیفری قرار دارد. این عوامل، به شرایط شخصی و ذهنی در مرتکب گفته می‌شود که با وجود وقوع جرم، موجب رفع مسئولیت کیفری از فاعل آن می‌شوند. هنگامی که صحبت از عوامل رافع مسئولیت کیفری می‌شود، در مورد آن باید گفت که عمل انجام ‌شده، جرم است اما به دلایلی از قبیل جنون یا صغر، از مرتکب رفع مسئولیت می‌شود.

فایده اصلی که از پیش‌بینی عوامل رافع مسئولیت کیفری توسط قانونگذار متصور می‌شود، این است که اگر مرتکب جرم، در هنگام انجام جرم، معاون یا شریک داشته باشد، در اینجا فقط مسئولیت کیفری از وی ساقط می‌شود و معاون و شریک، همچنان مجرم بوده و باید مجازات شوند. این در حالی است که با وجود علل و عوامل موجهه جرم، عمل انجام‌ شده، مباح بوده و هیچ یک از مرتکبان اعم از مباشر، شریک یا معاون جرم، مجرم محسوب نمی‌شوند. گویی هیچ یک از آنها، مرتکب جرم نشده‌اند. از جمله علل و عوامل موجهه جرم می‌توان به دفاع مشروع اشاره کرد. 

مواردی از قبیل صغر یا جنون، رافع مسئولیت کیفری و مواردی مانند اکراه، اجبار و دفاع مشروع، از جمله علل موجهه جرم محسوب می‌شوند. باید در خصوص آثار حقوقی علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری بیان کرد که در صورتی که فردی تحت اجبار، اکراه یا برای دفاع در موارد تعیین‌شده توسط قانونگذار که همان دفاع مشروع نامگذاری شده است، مرتکب عملی شود که در قانون جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده است، با وجود وصف مجرمانه این عمل، وی قابل مجازات نیست.

می توان در مورد مصادیق علل موجهه جرم به مشروعیت ارتکاب جرم به حکم قانون اشاره کرد و وجود برخی عوامل، مستقیم و به حکم قانون، باعث توجیه جرم در شرایط خاص می‌شود. جهت اجرای قانون اهم یکی از این موارد است. در مواردی افراد عادی یا مأموران در حین انجام وظایف خود، قانونی را نسبت به قوانین دیگر مهمتر تشخیص داده و اقدامی انجام می‌دهند که طبق قانون آن اقدام جرم است. در این صورت ارتکاب عمل آنان جرم محسوب نمی‌شود.

در برخی موارد انجام عملی که در شرایط عادی جرم محسوب می‌شود، به دستور مقام صلاحیت‌دار، با احراز شرایطی، مشروع و موجه شناخته می‌شود. این شرایط شامل قانونی بودن امر آمر صلاحیت‌دار، صدور دستور از ناحیه مقام صلاحیت‌دار و الزام مأمور به اجرای دستور قانونی مقام صلاحیت‌دار است.

باید دفاع مشروع را از دیگر مصادیق علل موجهه جرم برشمرد و گفت، هرگاه کسی که به ناحق مورد حمله قرار گرفته است، برای دفع خطر مرتکب جرم شود، با وجود شرایطی، عمل وی مشروع و موجه تلقی ‌شده و قابل مجازات نیست. در حقیقت تعرض مزبور باید دارای شرایطی باشد که عمل انجام‌شده را نتوان جرم تلقی و مجازات کرد.

قابل دفع نبودن تعرض، بدون ارتکاب جرم، غیر قانونی و غیر عادلانه بودن تعرض، فعلیت و قریب‌الوقوع بودن تعرض و عمدی بودن تعرض از شرایطی است که در صورت وجود آن، عمل ارتکابی توسط مرتکب، جرم محسوب نمی‌شود.

همچنین دفاع صورت‌ گرفته باید ضروری بوده، دفاع با تعرض صورت‌گرفته تناسب داشته باشد و مدافع قادر به دفع تعرض نباشد. اضطرار نیز از جمله مواردی محسوب می‌شود که در صورت وجود آن، عمل صورت‌گرفته توسط مرتکب، جرم تلقی نخواهد شد. اضطرار حالت شخصی است که خطر شدیدی جان یا مال او یا دیگری را تهدید می‌کند. از این روی، برای دفع خطر ناگزیر است دست به کاری بزند که در شرایط عادی جرم یا گناه است.

آثار حقوقی متفاوت عوامل رافع مسئولیت و علل موجهه جرم

عوامل رافع مسئولیت کیفری را شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانسته‌اند. در چنین شرایطی به دلیل رشدنیافتگی جسمی یا روانی یا ایجاد شدن عارضه‌ای گذرا، مرتکب جرم فاقد ادراک یا اختیار یا هر دوست و از این روی، رفتار ارتکابی قابل انتساب به وی نیست.

موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید، جایگزین علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری شده است، قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید در سال 1392 و در حقیقت، در زمان حاکمیت قانون سابق مجازات اسلامی، دو عنوان کاملا جدا و متفاوت «عوامل رافع مسئولیت کیفری» و «علل و عوامل موجهه جرم» وجود داشت که هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی متفاوتی نسبت به دیگری بود.

این در حالی است که  قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، علل موجهه جرم را با عوامل رافع مسئولیت کیفری ادغام و فصل دوم این قانون را تحت عنوان «موانع مسئولیت کیفری» نامگذاری کرد که در صورت تحقق موانع مسئولیت کیفری، مرتکب جرم قابل مجازات نخواهد بود.قانونگذار از مواد 146 به بعد قانون مجازات اسلامی 1392 موانع مسئولیت کیفری را مورد توجه قرار داده و این در حالی است که به نظر می‌رسد، بهتر بود قانونگذار به ادغام علل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری مبادرت نمی‌کرد، زیرا هر یک از این موارد، دارای آثار حقوقی مختص به خود و متفاوت با دیگری است.

منبع:تابناک

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • بالا رفتن سن ازدواج معضل جدی جامعه است
  • غائبان بزرگ گردهمایی بانکی
  • قلیان در قهوه‌خانه‌های مجوزدار آزاد شد؟
  • نیاز صنعت آرد و نان ایران به بازاریابی و فناوری نوین
  • شرایط زندگی و اقامت در کشور گرجستان در سال ۲۰۱۸
  • زمین زدن دولت چه نفعی دارد؟
  • آغاز بیست و یکمین دوره ازدواج دانشجویی از فردا
  • کاهش تعرفه اینترنت ایرانسل
  • خبر بد برای استقلال
  • محسن سلیمانی درگذشت
  • کاهش ۵۰ درصدی انتشار ذرات معلق با اجرای برنامه کاهش آلودگی هوا
  • جولان آبمیوه‌های عربی و قاچاق در بازار
  • برجام منجی مالی ایران در حادثه سانچی
  • فرمانده کردهای سوریه: در اوضاع بدی قرار داریم
  • ادعــــــــــــای مسئـــولانه
  • رشیدپور با روحانی گفت‌وگو می‌کند
  • فوتبال عربستان یک شبه صاحب ۹ لژیونر اروپایی شد!
  • ادعاهای الجبیر ارزشی ندارد
  • روسیه به دقت عملیات نظامی ترکیه را در شمال سوریه زیر نظر دارد
  • اجازه نمی دهیم که جریان‌ها هزینه آشوب را کم کنند
  • برجام منجی مالی ایران در حادثه سانچی
  • تفاوت ده‌هاهزار میلیاردی ارقام بودجه ۹۷ با قانون برنامه ششم+جدول
  • ذوب‌آهن به دنبال بهترین جایگاه فصل
  • هواداران رئال مادرید نمی‌خواهند نیمار جایگزین رونالدو شود
  • شکست تیم ملی هندبال ایران مقابل عربستان
  • آمارها می‌گویند استقلال در مسیر موفقیت است
  • اعلام زمان نهایی برگزاری اختتامیه دومین جشنواره فیلم 180 ثانیه‌ای پاسارگاد
  • نوسازی بافت های فرسوده اولویت های بودجه سال آینده شهرداری
  • شنود اطلاعات با میکروفون موبایل
  • خریداران خرد ارز متضرر شدند
  • صادرات طلای سرخ بیشتر شد
  • ما با نقد مشکلی نداریم
  • دلار نخرید؛ قیمت‌ها پایین می‌آید
  • موافقت وزیر کشور با تشکیل شورای گفت‌وگوی سیاسی
  • یک کشته و پنج مصدوم در واژگونی سرویس مدرسه
  • ارائه تسهیلات جدید بانک شهر به شهروندان
  • رتبه کسب و کار نزول کرد
  • مصرف چه داروهایی حین پرواز مضر است؟
  • دلایل گرایش نوجوانان به مصرف «ترامادول» و کاهش سن مصرف موادمخدر
  • چرا سازمان سنجش تمایلی به حذف کنکور ندارد؟
  • اختصاص بخشی از شهریه مدارس به برنامه‌های مهارتی
  • هدف جریان سیاسی خاص از سیاه‌نمایی در قبال اوضاع کشور، به خیابان کشاندن مردم است
  • هزینه عروسی در تهران چند؟
  • بیمارستان‌های فرسوده "ایران" و "تهران" را بشناسید
  • ناگفته‌هایی از جدیدترین فیلم ابراهیم حاتمی‌کیا
  • ریاست‌جمهوری ترامپ یک سال به روایت تصویر
  • زهرا رهنورد به ملاقات مادر بیمارش رفت
  • تعیین سقف موجب سرخوردگی و بی‌انگیزگی اساتید می‌شود
  • آخرین ابرماه سال در کنار ماه گرفتگی در آسمان ۱۱ بهمن
  • دیدار دوستانه ایران و تونس قبل از جام‌جهانی
  • خدمات پرستاری هنوز تعرفه ندارد
  • «یک اشتباه تاریخی برای برج آزادی»
  • شب عجیب رونالدو در سانتیاگو برنابئو +عکس
  • رونمایی رسمی از هویت واقعی ابراهیم رها
  • اعتراف به آزار ٥ پسر دانش‌آموز بعد از یکسال
  • رونمایی ظریف از ایده "شبکه‌سازی امنیتی" در یادداشت فایننشال‌تایمز
  • انصاری‌فرد: گل‌هایم را به خدا تقدیم می‌کنم
  • هفتمین همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت
  • جلسه توجیهی آغاز گشت های بسیج محله محور در شیراز برگزار شد.
  • روز عقیم، حق اجرا در جشنواره تئاتر فجر را ندارد
  • رنگ آسمان اهواز آبی نیست
  • هم اکنون اقتصاد کشور در مسیر درست قرار گرفته است
  • بانک مرکزی دنبال اتخاذ رویه‌ای برای ارز دیجیتال
  • جشنواره فیلم فجر در برج میلاد افتتاح می شود
  • قرارداد 1.7 میلیارد تومانی شهرداری با ناجا کذب است
  • رزمایش مشترک محمد رسول الله (ص) ارتش آغاز شد
  • جشنواره مشکات باید شهروندان را با مطالباتشان آشنا سازد