کد خبر: 136711
ف

آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

در خبرها آمده بود تعدادی از نمایندگان مجلس به یک‌ فوریت طرحی رأی موافق دادند که در صورت تصویب نهایی آن، دولت ملزم به حفظ کارت سوخت هوشمند خودرو می‌شود.

 آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

به گزارش تهران پرس، محمد ابراهیمی کارشناس صنایع پایین‌دستی نفت در ادامه این یادداشت می نویسد: به نظر می‌رسد برخی از این نمایندگان موافق، پیش از این در اصلاحیه لایحه بودجه ٩٥ با حذف کارت سوخت در مجلس موافقت کرده بودند.همین مسئله به ‌خوبی گواه آن است که سیاست‌های اقتصادی کشور به‌ ویژه در حوزه‌ های مرتبط با تأمین و قیمت‌گذاری سوخت، در دهه‌های اخیر به ‌دلیل وقوع و ظهور عوامل متعدد نظیر جنگ و تورم بالا، همواره بر روش ‌های کنترلی استوار بوده است. به‌ طوری ‌که هرگاه اختلالی در تأمین سوخت و به‌ ویژه سوخت مایع اتفاق می‌افتاد، دولت ‌ها با ورود به بازار اقدام به ایجاد تعادل می‌کردند.

با بهبود وضعیت اقتصادی کشور و بروز نشانه‌های گشایش در شرایط عمومی (که بخش درخور ملاحظه آن ناشی از تعامل با دنیای خارج و حاکم‌شدن عقلانیت و دیدگاه‌های به‌روزتر بود)، تیم اقتصادی دولت حسن روحانی را مصمم بر برداشتن گام اول به‌سوی آزادسازی قیمت‌ بنزین کرد.

این گام که شاید تک‌نرخی‌شدن بنزین را بتوان طلیعه‌ای از آن در حوزه انرژی دانست، در سال ١٣٩٤ در حالی عملی شد که میانگین قیمت فوب خلیج‌فارس بنزین در پایان سال ١٣٩٣ به رقمی در حدود هزارو صد تومان رسیده بود و کارشناسان متفق ‌القول از هدف‌ گذاری دولت برای آزادسازی تدریجی قیمت بنزین سخن گفتند.

آزمون فروش بنزین به یک نرخ (آن‌هم نرخی نزدیک به قیمت فوب این فراورده نفتی) دولت را بر آن داشت تا مطالعات اولیه برای برداشتن گام‌های بعدی را آغاز کند.

دراین‌راستا پیشنهادهای متفاوتی ارائه شد اما دراین‌میان پیشنهاد تحویل امور مربوط به حمل و توزیع بنزین به نشان‌های تجاری معتبر (برندها)، بیش از سایرین در وزارت نفت مورد استقبال قرار گرفت.

منظور از این پیشنهاد که همانا انتزاع بخشی از «هزینه‌ها» و «وظایف» دولت برای توزیع بنزین بود قبلا در قالبی محدودتر و به‌ شکلی دیگر در قانون بودجه سال ١٣٩٢ از سوی مجلس شورای اسلامی مصوب شده بود، ولی به دلایل متعدد اجرائی نشد.

دولت یازدهم که زمان کمی تا پایان دوره اول تصدی‌گری‌اش باقی‌ مانده است و در سال آینده انتخابات سرنوشت‌سازی را پیش ‌ِروی خود می‌بیند، احتمالا برنامه‌هایی برای برداشتن سایر گام‌ها در راه آزادسازی قیمت بنزین در دوره بعدی (در صورت پیروزی در انتخابات سال ١٣٩٦) طراحی کرده است.

برای پیشبرد این گام، دولت ناگزیر است نظام حق‌العمل‌کاری را در عرضه بنزین اجرا کند. با برداشتن این گام عملا مسئولیت پرداخت هزینه‌های حمل‌ونقل بنزین و نیز هزینه‌هایی که به مجاری عرضه سوخت تحت عنوان کارمزد فروش پرداخت می‌شد، از عهده دولت خارج شده و مأخذ این هزینه‌ها تغییر می‌کند.

به عبارتی دیگر، مجاری عرضه سوخت (که در گام بعدی که به استناد ماده (٣٧) قانون تجارت عنوان «حق‌العمل‌کار» خواهد داشت)، به نام خود ولی به حساب آمر (دولت) فراورده نفتی را به مصرف‌کنندگان فروخته و در مقابل حق‌العمل دریافت می‌کنند.

موضوعی که دراین‌میان برای دولت حائز اهمیت بسیار است، همانا «تحمیل‌نکردن بار مالی درخور توجه بر مصرف‌کنندگان است».
بنابراین در ابتدا باید نرخ «کارمزد پرداختی به جایگاه‌ها بابت هر لیتر فروش بنزین» و سپس «قیمت‌‌تمام‌شده انتقال آن» محاسبه شود و بعد از آن درباره «چگونگی اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» طراحی‌های لازم به‌ عمل‌ آید.

گرچه محاسبه نرخ متوسط کارمزد پرداختی با توجه به تنوع جایگاه‌های عرضه سوخت از لحاظ درجه‌بندی و امتیاز جایگاه‌ها و نیز استخراج قیمت‌تمام‌شده حمل‌ونقل هر لیتر بنزین دشوارتر از آن است که به‌سادگی بتوان از آن گذشت، ولی این مهم نگرانی اصلی دولت نیست.

بلکه «نحوه اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» و «واکنش‌ها»، نگرانی مهم دولت را تشکیل می‌دهند، چراکه در سال ١٣٩٢ نیز مطابق بند (١٩) تبصره (٣) قانون بودجه، به دولت این اجازه داده شده بود نرخ خدمات توزیع فراورده‌های نفتی و گاز طبیعی فشرده را معادل قسمتی از ارزش فراورده تعیین و اعمال کند.

اما همین چگونگی اخذ هزینه‌ها و... مانعی در راه اجرای مصوبه آن سال بود. ابهام در چگونگی اخذ هزینه‌ها از مصرف‌کنندگان به این معنی بود که آیا هزینه‌های توزیع می‌بایست بر قیمت مصوب افزوده و از مصرف‌کننده اخذ شود؟ یا به عنوان بخشی از قیمت آن روزهای بنزین لحاظ و دریافت شود؟

همین نقطه مبهم تبصره مذکور بود که امکان اجرای آن را محقق نکرد و دست آخر روند حرکت روبه‌جلو را در راستای پیاده‌سازی نظام حق‌العمل‌کاری متوقف کرد.

در واکاوی دلایل عدم بهره‌گیری از مصوبه سال ١٣٩٢ آنچه بیشتر به چشم می‌آید، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت هر لیتر بنزین است.
براساس مصوبات قانونی، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت فروش هر لیتر بنزین شامل قیمت مصوب، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض بر ارزش افزوده، عوارض سهم توسعه، عوارض آلایندگی است و درآمد حاصله درهر‌یک از این اجزا متعلق به ذی‌نفعان مصرح در قانون است. بنابراین هرگونه تغییر در آنها سهم ذی‌نفعان را متأثر کرده و تراز بودجه‌ای کشور را تغییر می‌دهد.

در چنین شرایطی آنچه سهل‌الوصول‌ترین راه برای دولت برای اجرای نظام‌حق‌العمل‌کاری (به عنوان گام دوم در مسیر آزادسازی قیمت بنزین) است؛ همانا اخذ هزینه‌های حمل و توزیع از مصرف‌کنندگان «مازاد بر» قیمت مصوب است؛ روشی که کمترین تبعات به‌لحاظ تأمین منابع در بخش‌های مرتبط را برای دولت دارد، اما اجرایش می‌تواند مهم‌ترین تصمیم دولت در ابعاد مختلف باشد.

منبع:ایرنا

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آیا عملکرد دولت حسن روحانی در حوزه اقتصادی موفقیت آمیز بود؟

  • عکس : طوفان در تهران
  • روحانی:‌ ملت بزرگ ایران در پی خلق حماسه‌ای جدید است
  • توصیه رهبر انقلاب به نامزدهای ریاست جمهوری
  • باد و باران هوای تهران را تغییر داد
  • صدور کیفرخواست باند زمین‌خواری در پردیس
  • عکس : دیدار مسئولان نظام و اقشار مختلف مردم با مقام معظم رهبری
  • عکس : تظاهرات محققان در مقابل کاخ سفید
  • «بازگشت اعتبار به پاسپورت ایرانی» وارونه اجرا شد
  • چرا مغز انسان دو نیمکره دارد؟
  • عمو پورنگ چه خودرویی سوار می‌شود؟ +عکس
  • پنج توصیه غذایی به ورزشکاران
  • فردا؛ نخستین برنامه‌های تبلیغاتی نامزدها
  • حسادت زنانه کاخ سفید را به هم ریخت!
  • ویلاهایی مجلل با حمام ۱ میلیون دلاری +عکس
  • جزئیات تلفات انسانی طوفان ۹۰ کیلومتری تهران
  • جاده‌های منتهی به شمال زیر بار ترافیک
  • عکس : خانواده اوباما بعد از ترک کاخ سفید
  • سه مفهوم ساده برای درک «مبعث»
  • دوقلوهایی که نمی‌خواهند از هم جدا شوند! +عکس
  • کشف ۲.۵ تن موادمخدر در درگیری مسلحانه
  • تصویر قدیمی از ضریح حرم حضرت معصومه(س)
  • نیکی کریمی در میان طرفدارانش +عکس
  • مجری مورد علاقه ترامپ!+عکس
  • سلفی توماشینی عمو پورنگ و مادرش +عکس
  • ۹۹ درصد کودکان ایران واکسینه هستند
  • ۷۰ درصد غرب موصل آزاد شده است
  • بازیگر معروف ایرانی داغدارشد +عکس
  • داعش زنان انتحاری خود را وارد میدان کرد
  • تنها شهر بدون کوچه در ایران!+ عکس
  • آیا روحانی در مناظره روز جمعه شرکت می کند؟
  • مجهز کردن افسران گشت پلیس به دوربین البسه
  • عکس : دومین کنگره ی بین المللی پیامبر اعظم
  • تلاش اصلاح طلبان برای مهندسی انتخابات شوراها
  • پاسخ رئیس ستاد قالیباف به جهانگیری؛ بگویید ما نمی‌توانیم
  • واکنش نماینده مجلس به انصراف جهانگیری از انتخابات
  • قالیباف: ۹۶ درصد پول جامعه در اختیار ۴ درصد است
  • فرصت‌سوزی شاگردان برانکو مقابل الهلال
  • عکس : طبیعت بهاری رودسر
  • چه فیلمی جایگزین «خوب بد جلف» می‌شود؟
  • توصیه انتخاباتی آملی لاریجانی به کاندیداها
  • با حساسیت های بهاری چه کار کنیم؟
  • یک شهر و ۱۰ نرخ در بازار کالاهای مصرفی
  • میرسلیم: با قالیباف و رئیسی مقابله نمی‌کنیم
  • رونمایی از ۴ بمب نقل و انتقالاتی استقلال
  • آیا اعتیاد به شیرینی‌جات منشا ژنتیکی دارد؟
  • شبی که دعاهایتان مستجاب می‌شود
  • بدن شما آن اندازه که فکر می‌کنید، پیر نیست!
  • اختتامیه جشنواره ملی نامه ای به یک شهید +عکس
  • کودکان کار؛‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ کودکانی که خیلی زود بزرگ می‌شوند
  • مهمان سینمایی «خندوانه»‌ در شب مبعث
  • طوفان شدید در پایتخت! +فیلم
  • جشنواره خیرین مدرسه‌ساز استان تهران +عکس
  • توصیه پلیس به رانندگان در زمان وقوع طوفان
  • فردا بلیت سینماهای کشور تمام بهاست
  • رئیسی: قطعا شرایط فعلی قابل تغییر است
  • عکس : ۲۴ آوریل سالگرد نسل کشی ارامنه
  • مردم قم: قالیباف کولاک کن!
  • طوفان و گرد و خاک تهران را غافلگیر کرد +عکس
  • حراج پالتوی سرنشین کشتی تایتانیک +عکس
  • آغاز مرخصی قالیباف از امروز با تایید شورای شهر
  • واکنش جالب وزیر صنعت به تعطیلی کارخانه‌ها
  • افتتاح نمایشگاه تجهیزات آزمایشگاهی +عکس
  • ثبت‌نام بن‌کارت دانشجویان و طلاب مسدود شد
  • همه روش‌های خانه‌دار شدن
  • استفاده از آردهای فاسد در نان سنگک+عکس
  • اعمال و فضیلت مخصوص شب و روز ۲۷ رجب
  • چرا ایوانکا به الهه چینی‌ها تبدیل شده است؟