کد خبر: 136711
ف

آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

در خبرها آمده بود تعدادی از نمایندگان مجلس به یک‌ فوریت طرحی رأی موافق دادند که در صورت تصویب نهایی آن، دولت ملزم به حفظ کارت سوخت هوشمند خودرو می‌شود.

 آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

به گزارش تهران پرس، محمد ابراهیمی کارشناس صنایع پایین‌دستی نفت در ادامه این یادداشت می نویسد: به نظر می‌رسد برخی از این نمایندگان موافق، پیش از این در اصلاحیه لایحه بودجه ٩٥ با حذف کارت سوخت در مجلس موافقت کرده بودند.همین مسئله به ‌خوبی گواه آن است که سیاست‌های اقتصادی کشور به‌ ویژه در حوزه‌ های مرتبط با تأمین و قیمت‌گذاری سوخت، در دهه‌های اخیر به ‌دلیل وقوع و ظهور عوامل متعدد نظیر جنگ و تورم بالا، همواره بر روش ‌های کنترلی استوار بوده است. به‌ طوری ‌که هرگاه اختلالی در تأمین سوخت و به‌ ویژه سوخت مایع اتفاق می‌افتاد، دولت ‌ها با ورود به بازار اقدام به ایجاد تعادل می‌کردند.

با بهبود وضعیت اقتصادی کشور و بروز نشانه‌های گشایش در شرایط عمومی (که بخش درخور ملاحظه آن ناشی از تعامل با دنیای خارج و حاکم‌شدن عقلانیت و دیدگاه‌های به‌روزتر بود)، تیم اقتصادی دولت حسن روحانی را مصمم بر برداشتن گام اول به‌سوی آزادسازی قیمت‌ بنزین کرد.

این گام که شاید تک‌نرخی‌شدن بنزین را بتوان طلیعه‌ای از آن در حوزه انرژی دانست، در سال ١٣٩٤ در حالی عملی شد که میانگین قیمت فوب خلیج‌فارس بنزین در پایان سال ١٣٩٣ به رقمی در حدود هزارو صد تومان رسیده بود و کارشناسان متفق ‌القول از هدف‌ گذاری دولت برای آزادسازی تدریجی قیمت بنزین سخن گفتند.

آزمون فروش بنزین به یک نرخ (آن‌هم نرخی نزدیک به قیمت فوب این فراورده نفتی) دولت را بر آن داشت تا مطالعات اولیه برای برداشتن گام‌های بعدی را آغاز کند.

دراین‌راستا پیشنهادهای متفاوتی ارائه شد اما دراین‌میان پیشنهاد تحویل امور مربوط به حمل و توزیع بنزین به نشان‌های تجاری معتبر (برندها)، بیش از سایرین در وزارت نفت مورد استقبال قرار گرفت.

منظور از این پیشنهاد که همانا انتزاع بخشی از «هزینه‌ها» و «وظایف» دولت برای توزیع بنزین بود قبلا در قالبی محدودتر و به‌ شکلی دیگر در قانون بودجه سال ١٣٩٢ از سوی مجلس شورای اسلامی مصوب شده بود، ولی به دلایل متعدد اجرائی نشد.

دولت یازدهم که زمان کمی تا پایان دوره اول تصدی‌گری‌اش باقی‌ مانده است و در سال آینده انتخابات سرنوشت‌سازی را پیش ‌ِروی خود می‌بیند، احتمالا برنامه‌هایی برای برداشتن سایر گام‌ها در راه آزادسازی قیمت بنزین در دوره بعدی (در صورت پیروزی در انتخابات سال ١٣٩٦) طراحی کرده است.

برای پیشبرد این گام، دولت ناگزیر است نظام حق‌العمل‌کاری را در عرضه بنزین اجرا کند. با برداشتن این گام عملا مسئولیت پرداخت هزینه‌های حمل‌ونقل بنزین و نیز هزینه‌هایی که به مجاری عرضه سوخت تحت عنوان کارمزد فروش پرداخت می‌شد، از عهده دولت خارج شده و مأخذ این هزینه‌ها تغییر می‌کند.

به عبارتی دیگر، مجاری عرضه سوخت (که در گام بعدی که به استناد ماده (٣٧) قانون تجارت عنوان «حق‌العمل‌کار» خواهد داشت)، به نام خود ولی به حساب آمر (دولت) فراورده نفتی را به مصرف‌کنندگان فروخته و در مقابل حق‌العمل دریافت می‌کنند.

موضوعی که دراین‌میان برای دولت حائز اهمیت بسیار است، همانا «تحمیل‌نکردن بار مالی درخور توجه بر مصرف‌کنندگان است».
بنابراین در ابتدا باید نرخ «کارمزد پرداختی به جایگاه‌ها بابت هر لیتر فروش بنزین» و سپس «قیمت‌‌تمام‌شده انتقال آن» محاسبه شود و بعد از آن درباره «چگونگی اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» طراحی‌های لازم به‌ عمل‌ آید.

گرچه محاسبه نرخ متوسط کارمزد پرداختی با توجه به تنوع جایگاه‌های عرضه سوخت از لحاظ درجه‌بندی و امتیاز جایگاه‌ها و نیز استخراج قیمت‌تمام‌شده حمل‌ونقل هر لیتر بنزین دشوارتر از آن است که به‌سادگی بتوان از آن گذشت، ولی این مهم نگرانی اصلی دولت نیست.

بلکه «نحوه اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» و «واکنش‌ها»، نگرانی مهم دولت را تشکیل می‌دهند، چراکه در سال ١٣٩٢ نیز مطابق بند (١٩) تبصره (٣) قانون بودجه، به دولت این اجازه داده شده بود نرخ خدمات توزیع فراورده‌های نفتی و گاز طبیعی فشرده را معادل قسمتی از ارزش فراورده تعیین و اعمال کند.

اما همین چگونگی اخذ هزینه‌ها و... مانعی در راه اجرای مصوبه آن سال بود. ابهام در چگونگی اخذ هزینه‌ها از مصرف‌کنندگان به این معنی بود که آیا هزینه‌های توزیع می‌بایست بر قیمت مصوب افزوده و از مصرف‌کننده اخذ شود؟ یا به عنوان بخشی از قیمت آن روزهای بنزین لحاظ و دریافت شود؟

همین نقطه مبهم تبصره مذکور بود که امکان اجرای آن را محقق نکرد و دست آخر روند حرکت روبه‌جلو را در راستای پیاده‌سازی نظام حق‌العمل‌کاری متوقف کرد.

در واکاوی دلایل عدم بهره‌گیری از مصوبه سال ١٣٩٢ آنچه بیشتر به چشم می‌آید، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت هر لیتر بنزین است.
براساس مصوبات قانونی، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت فروش هر لیتر بنزین شامل قیمت مصوب، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض بر ارزش افزوده، عوارض سهم توسعه، عوارض آلایندگی است و درآمد حاصله درهر‌یک از این اجزا متعلق به ذی‌نفعان مصرح در قانون است. بنابراین هرگونه تغییر در آنها سهم ذی‌نفعان را متأثر کرده و تراز بودجه‌ای کشور را تغییر می‌دهد.

در چنین شرایطی آنچه سهل‌الوصول‌ترین راه برای دولت برای اجرای نظام‌حق‌العمل‌کاری (به عنوان گام دوم در مسیر آزادسازی قیمت بنزین) است؛ همانا اخذ هزینه‌های حمل و توزیع از مصرف‌کنندگان «مازاد بر» قیمت مصوب است؛ روشی که کمترین تبعات به‌لحاظ تأمین منابع در بخش‌های مرتبط را برای دولت دارد، اما اجرایش می‌تواند مهم‌ترین تصمیم دولت در ابعاد مختلف باشد.

منبع:ایرنا

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آیا برجام از لحاظ اقتصادی در زندگی شما تاثیرگذار بود؟

  • عکس: بزکشی در افغانستان
  • کی‌روش: مراقب ضدحملات چینی‌ها خواهیم بود
  • چند نفر از ایرانی‌ها و خارجی‌ها کاشان را دیده‌اند؟
  • آیا ترامپ گوشی جدید دستش گرفته؟ +عکس
  • توصیه‌های طب ایرانی در ایام نوروز
  • ۱۴ شایعه نادرست درباره خواب
  • نابودی سلول‌های سرطانی با ویتامین C
  • ماجرای ایستادگی رهبری در سالهای انتخابات چه بود؟
  • ۵ خوراکی برای درمان رفلاکس معده در نوروز
  • عکس: زندگی مغاره نشینی در بامیان افغانستان
  • روایت شفاهی سحر قریشی از فساد در سینما
  • تا آخر سال2017 چند فروند ایرباس به ایران می آید؟
  • حراج قدیمی‌ترین وسپای جهان +عکس
  • استقبال خاص عربستانی‌ها از عراقی ها + عکس
  • چند زن و مرد در انتخابات شوراها ثبت نام کردند؟
  • اولویت‌های شورای پنجم به روایت عضو شورای چهارم
  • انعکاس نوروز در افغانستان از دوربین+ عکس
  • لحظه فرود سومین هواپیما ایرباس در مهرآباد+عکس
  • ثبت نام فرزند فرمانده کل ارتش در انتخابات 96 +عکس
  • انتقاد عباس جدیدی از رسانه‌ها در آستانه انتخابات
  • کاهش بارندگی‌ها در کشور از روز یکشنبه
  • جوان‌ترین و مسن‌ترین داوطلب انتخابات شورای شهر
  • آغاز پیش تولید «پایتخت ۵» از خارج از کشور
  • سلفی عباس جدیدی این بار در فرمانداری +عکس
  • گفت وگوی متفاوت با «عمو کچله» بچه ها در تلویزیون!
  • نرگس کلباسی بانوی نیکوکار ایرانی تبرئه شد
  • تماشای بازی ایران و چین در آزادی رایگان شد
  • از سرطان خسته شده‌اید؟ ورزش کنید
  • زائران حج واجب بخوانند/ اعلام اولویت‌های حج واجب
  • عواقب ۲ تصادف زنجیره‌ای مرگبار در مشهد
  • آغاز سانسور عکس‌های نامناسب در اینستاگرام
  • جدول آمار فروش اکران نوروزی/فیلم های میلیاردی
  • خودروی شخصی فرزند آیت الله هاشمی+عکس
  • استفاده از پتانسیل بالای پایتخت در جذب گردشگر
  • آنالیز تیم چین با حضور کی روش و بازیکنان+ عکس
  • ۱۶۰ نفر در تصادفات نوروزی کشته شدند
  • فرود سومین ایرباس وارداتی امروز در فرودگاه مهرآباد
  • عکس: انعکاس
  • اسامی چهره‌های مشهور روز ششم انتخابات شورا
  • واژگونی پیکان با ۱۲ سرنشین! / یک نفر کشته
  • نقش مدیریت شهری در تحقق شعار سال 96
  • دلیل وکیل بابک زنجانی برای ثبت نام در انتخابات 96
  • ترافیک در محور کرج- چالوس سنگین است
  • برخورد قطار تهران - مشهد با چوپان و گله‌اش
  • برانکو: آجیل عید را دوست دارم
  • مرتضی طلایی برای مردم تهران نامه نوشت
  • تعریف و تمجدید محسن هاشمی از عملکرد قالیباف
  • کشتی گیر حاشیه ساز شورا مجددا ثبت نام کرد
  • ژست و تیپ پلیس زن در کشورهای مختلف +عکس
  • خبر خوش شهردار منطقه 12 برای اهالی هرندی
  • هوا گرم‌ می‌شود / تنفس در هوای «پاک» تهران
  • مرتضی طلایی کاندیدای انتخابات شورای شهر شد
  • تردد در ۱۱ محور مواصلاتی کشور ممنوع است
  • عبدی: من و شریفی‌نیا مثل تام و جری هستیم
  • درانتخابات ۹۲ چند درصد مردم شرکت کردند؟
  • راهکار قرآن در حفظ خانواده از آتش دوزخ
  • لیست نیروهای انقلاب برای انتخابات شورای پنجم
  • عکس: سوزن‌دوزی زنان هزارستان
  • فریب ارائه اینترنت رایگان را در سفر نخورید
  • کشف ۱۱۰ کیلوگرم انواع موادمخدر در مازندران
  • گوشی خوش‌رنگ آیفون چند است؟+تصاویر
  • بهترین آب آشامیدنی ایران در کدام منطقه پیدا می‌شود؟+تصاویر
  • حمله مرگبار گاو خشمگین به گاوباز+تصاویر(18+)
  • گرانقیمت ترین گوشی های دنیا + تصاویر
  • اعلام نرخ جریمه تخلفات رانندگی در سال جدید +جدول
  • فریبرز عرب‌نیا: حق مسلم من خورده ‌شد
  • افشاگری ویکی‌لیکس دربارۀ گوشی‌های آیفون