کد خبر: 136711
ف

آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

در خبرها آمده بود تعدادی از نمایندگان مجلس به یک‌ فوریت طرحی رأی موافق دادند که در صورت تصویب نهایی آن، دولت ملزم به حفظ کارت سوخت هوشمند خودرو می‌شود.

 آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

به گزارش تهران پرس، محمد ابراهیمی کارشناس صنایع پایین‌دستی نفت در ادامه این یادداشت می نویسد: به نظر می‌رسد برخی از این نمایندگان موافق، پیش از این در اصلاحیه لایحه بودجه ٩٥ با حذف کارت سوخت در مجلس موافقت کرده بودند.همین مسئله به ‌خوبی گواه آن است که سیاست‌های اقتصادی کشور به‌ ویژه در حوزه‌ های مرتبط با تأمین و قیمت‌گذاری سوخت، در دهه‌های اخیر به ‌دلیل وقوع و ظهور عوامل متعدد نظیر جنگ و تورم بالا، همواره بر روش ‌های کنترلی استوار بوده است. به‌ طوری ‌که هرگاه اختلالی در تأمین سوخت و به‌ ویژه سوخت مایع اتفاق می‌افتاد، دولت ‌ها با ورود به بازار اقدام به ایجاد تعادل می‌کردند.

با بهبود وضعیت اقتصادی کشور و بروز نشانه‌های گشایش در شرایط عمومی (که بخش درخور ملاحظه آن ناشی از تعامل با دنیای خارج و حاکم‌شدن عقلانیت و دیدگاه‌های به‌روزتر بود)، تیم اقتصادی دولت حسن روحانی را مصمم بر برداشتن گام اول به‌سوی آزادسازی قیمت‌ بنزین کرد.

این گام که شاید تک‌نرخی‌شدن بنزین را بتوان طلیعه‌ای از آن در حوزه انرژی دانست، در سال ١٣٩٤ در حالی عملی شد که میانگین قیمت فوب خلیج‌فارس بنزین در پایان سال ١٣٩٣ به رقمی در حدود هزارو صد تومان رسیده بود و کارشناسان متفق ‌القول از هدف‌ گذاری دولت برای آزادسازی تدریجی قیمت بنزین سخن گفتند.

آزمون فروش بنزین به یک نرخ (آن‌هم نرخی نزدیک به قیمت فوب این فراورده نفتی) دولت را بر آن داشت تا مطالعات اولیه برای برداشتن گام‌های بعدی را آغاز کند.

دراین‌راستا پیشنهادهای متفاوتی ارائه شد اما دراین‌میان پیشنهاد تحویل امور مربوط به حمل و توزیع بنزین به نشان‌های تجاری معتبر (برندها)، بیش از سایرین در وزارت نفت مورد استقبال قرار گرفت.

منظور از این پیشنهاد که همانا انتزاع بخشی از «هزینه‌ها» و «وظایف» دولت برای توزیع بنزین بود قبلا در قالبی محدودتر و به‌ شکلی دیگر در قانون بودجه سال ١٣٩٢ از سوی مجلس شورای اسلامی مصوب شده بود، ولی به دلایل متعدد اجرائی نشد.

دولت یازدهم که زمان کمی تا پایان دوره اول تصدی‌گری‌اش باقی‌ مانده است و در سال آینده انتخابات سرنوشت‌سازی را پیش ‌ِروی خود می‌بیند، احتمالا برنامه‌هایی برای برداشتن سایر گام‌ها در راه آزادسازی قیمت بنزین در دوره بعدی (در صورت پیروزی در انتخابات سال ١٣٩٦) طراحی کرده است.

برای پیشبرد این گام، دولت ناگزیر است نظام حق‌العمل‌کاری را در عرضه بنزین اجرا کند. با برداشتن این گام عملا مسئولیت پرداخت هزینه‌های حمل‌ونقل بنزین و نیز هزینه‌هایی که به مجاری عرضه سوخت تحت عنوان کارمزد فروش پرداخت می‌شد، از عهده دولت خارج شده و مأخذ این هزینه‌ها تغییر می‌کند.

به عبارتی دیگر، مجاری عرضه سوخت (که در گام بعدی که به استناد ماده (٣٧) قانون تجارت عنوان «حق‌العمل‌کار» خواهد داشت)، به نام خود ولی به حساب آمر (دولت) فراورده نفتی را به مصرف‌کنندگان فروخته و در مقابل حق‌العمل دریافت می‌کنند.

موضوعی که دراین‌میان برای دولت حائز اهمیت بسیار است، همانا «تحمیل‌نکردن بار مالی درخور توجه بر مصرف‌کنندگان است».
بنابراین در ابتدا باید نرخ «کارمزد پرداختی به جایگاه‌ها بابت هر لیتر فروش بنزین» و سپس «قیمت‌‌تمام‌شده انتقال آن» محاسبه شود و بعد از آن درباره «چگونگی اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» طراحی‌های لازم به‌ عمل‌ آید.

گرچه محاسبه نرخ متوسط کارمزد پرداختی با توجه به تنوع جایگاه‌های عرضه سوخت از لحاظ درجه‌بندی و امتیاز جایگاه‌ها و نیز استخراج قیمت‌تمام‌شده حمل‌ونقل هر لیتر بنزین دشوارتر از آن است که به‌سادگی بتوان از آن گذشت، ولی این مهم نگرانی اصلی دولت نیست.

بلکه «نحوه اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» و «واکنش‌ها»، نگرانی مهم دولت را تشکیل می‌دهند، چراکه در سال ١٣٩٢ نیز مطابق بند (١٩) تبصره (٣) قانون بودجه، به دولت این اجازه داده شده بود نرخ خدمات توزیع فراورده‌های نفتی و گاز طبیعی فشرده را معادل قسمتی از ارزش فراورده تعیین و اعمال کند.

اما همین چگونگی اخذ هزینه‌ها و... مانعی در راه اجرای مصوبه آن سال بود. ابهام در چگونگی اخذ هزینه‌ها از مصرف‌کنندگان به این معنی بود که آیا هزینه‌های توزیع می‌بایست بر قیمت مصوب افزوده و از مصرف‌کننده اخذ شود؟ یا به عنوان بخشی از قیمت آن روزهای بنزین لحاظ و دریافت شود؟

همین نقطه مبهم تبصره مذکور بود که امکان اجرای آن را محقق نکرد و دست آخر روند حرکت روبه‌جلو را در راستای پیاده‌سازی نظام حق‌العمل‌کاری متوقف کرد.

در واکاوی دلایل عدم بهره‌گیری از مصوبه سال ١٣٩٢ آنچه بیشتر به چشم می‌آید، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت هر لیتر بنزین است.
براساس مصوبات قانونی، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت فروش هر لیتر بنزین شامل قیمت مصوب، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض بر ارزش افزوده، عوارض سهم توسعه، عوارض آلایندگی است و درآمد حاصله درهر‌یک از این اجزا متعلق به ذی‌نفعان مصرح در قانون است. بنابراین هرگونه تغییر در آنها سهم ذی‌نفعان را متأثر کرده و تراز بودجه‌ای کشور را تغییر می‌دهد.

در چنین شرایطی آنچه سهل‌الوصول‌ترین راه برای دولت برای اجرای نظام‌حق‌العمل‌کاری (به عنوان گام دوم در مسیر آزادسازی قیمت بنزین) است؛ همانا اخذ هزینه‌های حمل و توزیع از مصرف‌کنندگان «مازاد بر» قیمت مصوب است؛ روشی که کمترین تبعات به‌لحاظ تأمین منابع در بخش‌های مرتبط را برای دولت دارد، اما اجرایش می‌تواند مهم‌ترین تصمیم دولت در ابعاد مختلف باشد.

منبع:ایرنا

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آیا برجام از لحاظ اقتصادی در زندگی شما تاثیرگذار بود؟

  • آقای روحانی! عذرخواهی نمی‌کنید لااقل انگ نزنید
  • حساب ویژه برانکو روی کامیابی نیا
  • آخرین وضعیت جاده های کشور
  • حدیث امام علی(ع)درباره کامیابی
  • گزارش آژانش اتمی درباره اورانیوم غنی شده ایران
  • هر 10 روز یک بار به خنداونه می روم!
  • عراقی ها به دنبال بازی تدارکاتی با بوسنی در تهران
  • گسترش شیوع آنفلوانزا در کشور
  • تخفیف ویژه شب عید در میادین میوه و تره بار
  • آخرین اخبار از لیست نیروهای انقلاب برای شورا
  • وعده ترامپ برای افزایش قدرت نظامی آمریکا
  • دام خودرویی چینی‌ها برای مشتریان ایرانی
  • ساماندهی نمایشگاه های اتومبیل در محله کارون
  • آلودگی هوا اوج می گیرد
  • تهدید بازیکنان نفت به کناره گیری از لیگ
  • سایه سنگین دولت بر شورای عالی کار
  • بحران مدیریت در مدیریت بحران استان خوزستان غوغا می کند
  • اولین گزارشگر زن بسکتبال: تلویزیون هم میآیم
  • عتراف زنی که همسایه و همسرش را به قتل رسانده
  • عکس: پیشروی نیروهای عراقی در غرب موصل
  • تنها زن محجبه کاخ سفید استعفا داد+ عکس
  • اعلام نتایج انتخابات شورای مرکزی جبهه مردمی
  • نقص فنی هواپیمای ایرباس 300 ایران ایر
  • درگیری یک نماینده با ابتکار در حضور روحانی +عکس
  • مسجد پایگاه دیانت و سیاست است
  • انتقاد صریح یک امام جمعه از عروسی‌ های مختلط
  • ورود ماشین به میدان آزادی ممنوع می شود؟!
  • تبانی بازیکن در دیدار تراکتور و سیاه جامگان +عکس
  • ظریف: ترکیه همسایه‌ کم حافظه و قدرناشناس است
  • طلافروشی‌ها از ساعت 21 کرکره ها رو پایین بکشن
  • اینستاگرام بازیگر زن ایرانی هک شد+ عکس
  • عکس: دیدار تیم های فوتبال والنسیا و رئال مادرید
  • دومین جلسه وزیر حج عربستان با هیات ایرانی
  • روایتی جدید از ۱۱ روز خانه‌نشینی احمدی‌نژاد
  • کینه کمیته انضباطی از سید مهدی رحمتی
  • علی دایی کنکوری شد! +عکس
  • حضور ۴۰ میلیون ایرانی در شبکه‌های اجتماعی
  • اطلاعیه جبهه مردمی نیروهای انقلاب درباره شایعات
  • آخرین آمار فروش فیلم‌ها به روایت پخش‌کنندگان
  • فتاح نامزد انتخابات ریاست جمهوری نمی‌شود
  • آیت‌الله موحدی‌: فلسلطین در راس مسائل ایران است
  • عکس: دیدار جمعی از شاعران مذهبی با مقام معظم رهبری
  • اتوبوس با ٣٧ سرنشین از جاده خارج شد/12 مصدوم
  • دو شرط امام حسن(ع) برای انتخاب رفیق
  • عکس: همایش بین المللی فعالان و سازمان های مردم نهاد مدافع فلسطین
  • درست‌‌ترین تعریف از همسر چیست؟
  • رئیس جمهور بالاخره به میرداماد می رود
  • جزئیات کامل توزیع کالاهای ویژه شب عید
  • افزایش حضور ماموران راهور در اطراف مراکز خرید
  • تشدید نظارت بر بازار شب عید از فردا
  • بلوکه ۲۰۰ میلیارد تومانی در مسکن مهر پردیس +سند
  • قدیمی‌ترین بستنی‌فروش: وارث «اکبرمشتی» هستم
  • حضور بازیگر سینما در تمرین والیبال بانوان + عکس
  • حمید لولایی در لباس خدمت +عکس
  • آخرین خبر از کاندیدای اصولگرایان در انتخابات شورا
  • دیدار کی‌روش با قوچان‌نژاد در هلند +عکس
  • واردات توتون و تنباکو پس از برجام رکورد زد+جدول
  • وزارت کار تعطیلی ۳۰ اسفند را پس گرفت
  • عکس: دیدار تیم های بسکتبال دانشگاه آزاد و شیمیدور
  • نماز خلبانان امداد در پشت بام حرم رضوی+عکس
  • اردوی خانوادگی پرسپولیسی‌ها در امارات +عکس
  • برندگان اسکار ۲۰۱۷ از نگاه هالیوود ریپورتر/جایگاه فروشنده
  • جای خالی دلارهای پسابرجام در مترو تهران
  • عصبانیت مهماندار هواپیما از عادل فردوسی‌پور
  • واکنش آیت‌الله رییسی به خبر کاندیدا شدنش در انتخابات
  • امروز به شاعرانی هم‌تراز حافظ، سعدی احتیاج داریم
  • عکس: سیل در غزه