کد خبر: 136711
ف

آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

در خبرها آمده بود تعدادی از نمایندگان مجلس به یک‌ فوریت طرحی رأی موافق دادند که در صورت تصویب نهایی آن، دولت ملزم به حفظ کارت سوخت هوشمند خودرو می‌شود.

 آزادسازی قیمت بنزین، راهکارها و موانع

به گزارش تهران پرس، محمد ابراهیمی کارشناس صنایع پایین‌دستی نفت در ادامه این یادداشت می نویسد: به نظر می‌رسد برخی از این نمایندگان موافق، پیش از این در اصلاحیه لایحه بودجه ٩٥ با حذف کارت سوخت در مجلس موافقت کرده بودند.همین مسئله به ‌خوبی گواه آن است که سیاست‌های اقتصادی کشور به‌ ویژه در حوزه‌ های مرتبط با تأمین و قیمت‌گذاری سوخت، در دهه‌های اخیر به ‌دلیل وقوع و ظهور عوامل متعدد نظیر جنگ و تورم بالا، همواره بر روش ‌های کنترلی استوار بوده است. به‌ طوری ‌که هرگاه اختلالی در تأمین سوخت و به‌ ویژه سوخت مایع اتفاق می‌افتاد، دولت ‌ها با ورود به بازار اقدام به ایجاد تعادل می‌کردند.

با بهبود وضعیت اقتصادی کشور و بروز نشانه‌های گشایش در شرایط عمومی (که بخش درخور ملاحظه آن ناشی از تعامل با دنیای خارج و حاکم‌شدن عقلانیت و دیدگاه‌های به‌روزتر بود)، تیم اقتصادی دولت حسن روحانی را مصمم بر برداشتن گام اول به‌سوی آزادسازی قیمت‌ بنزین کرد.

این گام که شاید تک‌نرخی‌شدن بنزین را بتوان طلیعه‌ای از آن در حوزه انرژی دانست، در سال ١٣٩٤ در حالی عملی شد که میانگین قیمت فوب خلیج‌فارس بنزین در پایان سال ١٣٩٣ به رقمی در حدود هزارو صد تومان رسیده بود و کارشناسان متفق ‌القول از هدف‌ گذاری دولت برای آزادسازی تدریجی قیمت بنزین سخن گفتند.

آزمون فروش بنزین به یک نرخ (آن‌هم نرخی نزدیک به قیمت فوب این فراورده نفتی) دولت را بر آن داشت تا مطالعات اولیه برای برداشتن گام‌های بعدی را آغاز کند.

دراین‌راستا پیشنهادهای متفاوتی ارائه شد اما دراین‌میان پیشنهاد تحویل امور مربوط به حمل و توزیع بنزین به نشان‌های تجاری معتبر (برندها)، بیش از سایرین در وزارت نفت مورد استقبال قرار گرفت.

منظور از این پیشنهاد که همانا انتزاع بخشی از «هزینه‌ها» و «وظایف» دولت برای توزیع بنزین بود قبلا در قالبی محدودتر و به‌ شکلی دیگر در قانون بودجه سال ١٣٩٢ از سوی مجلس شورای اسلامی مصوب شده بود، ولی به دلایل متعدد اجرائی نشد.

دولت یازدهم که زمان کمی تا پایان دوره اول تصدی‌گری‌اش باقی‌ مانده است و در سال آینده انتخابات سرنوشت‌سازی را پیش ‌ِروی خود می‌بیند، احتمالا برنامه‌هایی برای برداشتن سایر گام‌ها در راه آزادسازی قیمت بنزین در دوره بعدی (در صورت پیروزی در انتخابات سال ١٣٩٦) طراحی کرده است.

برای پیشبرد این گام، دولت ناگزیر است نظام حق‌العمل‌کاری را در عرضه بنزین اجرا کند. با برداشتن این گام عملا مسئولیت پرداخت هزینه‌های حمل‌ونقل بنزین و نیز هزینه‌هایی که به مجاری عرضه سوخت تحت عنوان کارمزد فروش پرداخت می‌شد، از عهده دولت خارج شده و مأخذ این هزینه‌ها تغییر می‌کند.

به عبارتی دیگر، مجاری عرضه سوخت (که در گام بعدی که به استناد ماده (٣٧) قانون تجارت عنوان «حق‌العمل‌کار» خواهد داشت)، به نام خود ولی به حساب آمر (دولت) فراورده نفتی را به مصرف‌کنندگان فروخته و در مقابل حق‌العمل دریافت می‌کنند.

موضوعی که دراین‌میان برای دولت حائز اهمیت بسیار است، همانا «تحمیل‌نکردن بار مالی درخور توجه بر مصرف‌کنندگان است».
بنابراین در ابتدا باید نرخ «کارمزد پرداختی به جایگاه‌ها بابت هر لیتر فروش بنزین» و سپس «قیمت‌‌تمام‌شده انتقال آن» محاسبه شود و بعد از آن درباره «چگونگی اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» طراحی‌های لازم به‌ عمل‌ آید.

گرچه محاسبه نرخ متوسط کارمزد پرداختی با توجه به تنوع جایگاه‌های عرضه سوخت از لحاظ درجه‌بندی و امتیاز جایگاه‌ها و نیز استخراج قیمت‌تمام‌شده حمل‌ونقل هر لیتر بنزین دشوارتر از آن است که به‌سادگی بتوان از آن گذشت، ولی این مهم نگرانی اصلی دولت نیست.

بلکه «نحوه اخذ این مبالغ از مصرف‌کنندگان» و «واکنش‌ها»، نگرانی مهم دولت را تشکیل می‌دهند، چراکه در سال ١٣٩٢ نیز مطابق بند (١٩) تبصره (٣) قانون بودجه، به دولت این اجازه داده شده بود نرخ خدمات توزیع فراورده‌های نفتی و گاز طبیعی فشرده را معادل قسمتی از ارزش فراورده تعیین و اعمال کند.

اما همین چگونگی اخذ هزینه‌ها و... مانعی در راه اجرای مصوبه آن سال بود. ابهام در چگونگی اخذ هزینه‌ها از مصرف‌کنندگان به این معنی بود که آیا هزینه‌های توزیع می‌بایست بر قیمت مصوب افزوده و از مصرف‌کننده اخذ شود؟ یا به عنوان بخشی از قیمت آن روزهای بنزین لحاظ و دریافت شود؟

همین نقطه مبهم تبصره مذکور بود که امکان اجرای آن را محقق نکرد و دست آخر روند حرکت روبه‌جلو را در راستای پیاده‌سازی نظام حق‌العمل‌کاری متوقف کرد.

در واکاوی دلایل عدم بهره‌گیری از مصوبه سال ١٣٩٢ آنچه بیشتر به چشم می‌آید، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت هر لیتر بنزین است.
براساس مصوبات قانونی، اجزای تشکیل‌دهنده قیمت فروش هر لیتر بنزین شامل قیمت مصوب، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض بر ارزش افزوده، عوارض سهم توسعه، عوارض آلایندگی است و درآمد حاصله درهر‌یک از این اجزا متعلق به ذی‌نفعان مصرح در قانون است. بنابراین هرگونه تغییر در آنها سهم ذی‌نفعان را متأثر کرده و تراز بودجه‌ای کشور را تغییر می‌دهد.

در چنین شرایطی آنچه سهل‌الوصول‌ترین راه برای دولت برای اجرای نظام‌حق‌العمل‌کاری (به عنوان گام دوم در مسیر آزادسازی قیمت بنزین) است؛ همانا اخذ هزینه‌های حمل و توزیع از مصرف‌کنندگان «مازاد بر» قیمت مصوب است؛ روشی که کمترین تبعات به‌لحاظ تأمین منابع در بخش‌های مرتبط را برای دولت دارد، اما اجرایش می‌تواند مهم‌ترین تصمیم دولت در ابعاد مختلف باشد.

منبع:ایرنا

پخش زنده اخبار

chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • عکس : مسابقات قهرمانی داخل سالن آسیا
  • نجات دختربچه از دست یک کودک ربا در دقیقه ۹۰
  • عکس : اولین جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام به ریاست هاشمی شاهرودی
  • مهاجم لیورپول در رادار رئال مادرید
  • بیانیه باشگاه پرسپولیس در خصوص محرومیت طارمی
  • رادیو محرم آغاز به کار کرد
  • مربی ایتالیایی تماس استقلالی‌ها را تایید کرد
  • کتاب فارسی در سال ۱۳۲۹+عکس
  • قیمت کالاهای اساسی در روز دوم محرم
  • راه اندازی اورژانس ریلی در کشور
  • اظهارات رئیس کل دادگستری تهران درباره پرونده بنیتا
  • یکی از مهمترین وظایف نیروی انتظامی و صدا و سیما مهندسی و صیانت از افکار عمومی است
  • مداحی مجید بنی فاطمه در محرم 96 +فیلم
  • دومین علت اعزام اورژانس بعد از تصادفات چیست؟
  • آماده باش ۵۰۰ آتش‌نشان در آغاز سال تحصیلی جدید
  • این بیمار سرطانی در انتظار کمک شماست
  • قیمت انواع خودروهای ارزان در بازار تهران +جدول
  • هوای سالم پایتخت در نخستین روز پاییز
  • رهبر انقلاب درگذشت آیت‌الله راستی کاشانی را تسلیت گفتند
  • تصادف خونین در تبریز با سه فوتی +عکس
  • منصوریان مقر اصلی سرنوشت بد استقلال!
  • این خبرنگار غیرتمند را می شناسید؟ + عکس
  • خودروِ خاص داعشی‌ها+عکس
  • طارمی فعلا محروم است
  • مرور اظهارات طاهری در زمان بازگشت طارمی
  • عجیب‌ترین استقبال از مهر در یک مدرسه!+عکس
  • عکس : مراسم بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی
  • جاساز ۶۵۵ گرم تریاک در خرما +عکس
  • عکس : ستاد استقبال از مهر
  • عکس : رونمایی از کتاب عکس چهلم
  • ۳۰ درصد آب تهران پیش از مصرف ناپدید می‌شود!
  • عکس : افتتاح نمایشگاه عکس یِ پلاک
  • سوالی روحانی در آغاز سال تحصیلی +فیلم
  • پرستاری از سگ،شغل جدید دختر جوان! +عکس
  • فرصت تمام و سامانه سهام عدالت بسته شد
  • آخوندی حاضر نشد مترو سوار شود!
  • کاهش تصادفات در اول مهر امسال
  • اعتراف یک شرور به ۴۸ تیراندازی در خوزستان
  • توصیه نزار قطری به مداحان ایرانی
  • حرف از تریم است، احتمالا با اسکوچیچ می‌بندند!
  • تشکر شهردار تهران از والدین و دانش آموزان
  • طارمی - پرسپولیس؛ بار کجی که به منزل نرسید
  • لیلا حاتمی در بین برترین بازیگران زن قرن
  • آغاز پذیرش مسافر در ایستگاه دانشگاه تربیت مدرس
  • کاهش سن ازدواج راه‌حل بحران طلاق
  • اظهارات ضدو نقیض مسئولان در خصوص ترافیک
  • زنگ آغاز سال تحصیلی توسط روحانی نواخته شد
  • پاسخ عراقچی به اتهامات واهی عربستان
  • اول مهرماه با تجربه ترافیک 3 ساعته صبحگاهی!
  • شهربانو امانی و دردسرهای سخنان عصبی‌اش
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز
  • واکنش باشگاه پرسپولیس به محرومیت مهدی طارمی
  • امکان معافیت ترامپ از گزارش دهی درباره برجام
  • عکس : همایش شیرخوارگان حسینی در مهدیه تهران
  • هشدار لاوروف درباره اشتباه آمریکا در برجام
  • عکس : رژه نیروهای مسلح در آغاز هفته دفاع مقدس - استانها
  • ظریف:مذاکره با آمریکا بی‌فایده است
  • عکس : رژه نیروهای مسلح در آغاز هفته دفاع مقدس
  • 3 نامزد نهایی بهترین مربی سال
  • عکس : همایش شیرخوارگان حسینی در مصلی تهران
  • طرح جدید محدودیت مهاجرتی ترامپ
  • مهدی طارمی چهار ماه محروم شد
  • مخالفت عربستان با همه پرسی کردستان
  • عکس : راهپیمایی ضدآمریکایی نمازگراران جمعه تهران
  • ثروتمندترین فرد دنیا درگذشت+ عکس
  • زوج مجری مشهور تلویزیون در جشن تولد علی پروین + عکس
  • اعلام زمان خاکسپاری نادر گلچین