×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  دوشنبه - ۵ خرداد - ۱۳۹۹  
true
true
بررسی مجموعه شعر ((تنها برف می‌تواند)) اثر رویا روزبهانی

بررسی مجموعه شعر “تنها برف می تواند”؛ “رویا روزبهانی” (تهران، نشر فصل پنجم، ۱۳۹۸)

علی اصغر عطاالهی

 در طول تاریخ مقوله شعر یکی از موضوعات مورد بحث و بررسی انسان های اندیشمند و علاقه مند به ادبیات بوده و در گذر زمان تعاریف بسیار زیادی از شعر،صورت گرفته که در این یاداشت به برخی خصوصیات کلی شعر (اعم از جنبه های معنایی و بیانی) با بیان نمونه هایی از مجموعه حاضر پرداخته می‌شود.


« گره خوردگی عاطفه و خیال »

در شعرهای این مجموعه، عواطف عمیق بشری، در جریانی پویا از تخیّل احساس می شود. در کمتر شعری از احساسات خواننده سوء استفاده شده است. در نمونه زیر،در جریانی از مفاهیم،خواننده فرصت تفکر یافته است:

– درخت ممنوعه دروغی مقدس بود

– برای بارور کردن زمین (شعر ۴۱)

همچنین پایان بندی زیر نشان دهنده عاطفه سرشار شاعر است.

– اگر می‌توانستم

– بالاترین ابر می شدم

– که بر اندوه سپیدار سنگین تر می بارد(شعر۴۳)

و یا در این شعر،شاعر،عاطفه خود را به سادگی و باانتخاب کلمات مناسب بیان کرده است.

– بوسه کدام نسیم به شاخه ات نشسته

– که اینطور به موهایت شکوفه می بندی

– ارغوان کوچک من؟(شعر ۳۵)


« عمومی کردن تجربه های شخصی »

یکی از مصادیق تعریف شعر خوب، عمومی کردن تجربه شخصی شاعر است که در آثار شاعران بزرگ این تجربه به امری جاودانه تبدیل می شود. در جای جای مجموعه،تلاش شاعر برای تحقّق این ساخت از شعر مشاهده می شود. برای نمونه:

– هنوز جنگ بر گلوی خرمشهر ناخن می کشد

– بر گلوی تو

– بر صورت زنان روستایی(شعر ۸)

می بینیم شاعر توانسته است از پوسته تجربه شخصی خود خارج شود.

یا:

– نمی میرم

– چرا که قلب های دیگرم طور دیگری می تپند

– و فکرهایم همه چیز را ممکن ساخته اند(شعر ۳۸)

«حادثه شاعرانه»

  یکی از تعاریف شعر، “حادثه در زبان”است. شاعران عناصر اطراف خود را از صافی نگاه خود عبور می دهند و رنگ روح خود را بر آن می افکنند. هرچه نتیجه این عبور متفاوت تر و تازه تر،اثر ماندگار تر.

برای نمونه:

     -تمام باران ها در من می بارند

     -سرم شهر را تشنه کرده است (شعر ۷)

در ادبیات کهن،اژدهای سه سر افسانه ای، می تواند در ابتدای رودخانه بنشیند و آب را بر شهر ببندد. در این شعر،سر شاعر،تمام باران ها را در خود جمع کرده  و شهر را دچار تشنگی می کند. در ادامه به زیبایی به ناعادلانه بودن جهان اشاره می شود.

– و این سهم درد است

– از دست های نابرابر آسمان(شعر۷)

یا برای نمونه:

– هر خداحافظی دستی است

– که تنهایی اسکله را عمیق تر می کند

– من برای خودم دست تکان می دهم

– که چون قایقی غمگین

– در رگ های رودخانه دور می شوم (شعر ۱۳)

از گفتن تا نشان دادن فاصله بسیار است و شاعران تازه کار عموما از انجام ان قاصرند.اما در شعر بالا ،تنهایی به خوبی نشان داده شده است به جای توصیف آن.

یا:

– در انتهای ردیف چنارها

– دست برادرم را می گیرم

– و هر دو به اندازه تنهایی خود قد می کشیم(شعر ۱۴)

در این شعر رابطه زیبایی بین چنارها، قد شاعر و برادرش و ارتفاع تنهایی آنها شکل گرفته است.

«عادت زدایی»

   شاعر از عادت زدگی در تصاویر و کلمات پرهیز دارد او با حذف و آشنایی زدایی،مأنوس است برای مثال ترکیباتی چون قایقی غمگین ، خرمالوی لال ،شاخه های غمگین یا تعابیر نو مثل ،سکوت کردن با لکنتی که روی سین می افتد ، ته نشین شدن زندگی و ….

«نقبی به سورئال»

شاعر در این مجموعه توانسته پرش هایی به دنیای سورئال داشته باشد و از ورطه سقوط در فانتزی نجات پیدا کند برای نمونه آمده است:

– پیراهنم را می پوشم

– اما این روح ورم کرده

– پشت هیچ لباسی پنهان نمی شود(شعر ۳۳)

– خودکار را بر میدارم

– به پوسیدن ادامه می دهم(شعر ۳۲)

– تازه می فهمم

– عبور پرنده آسمان را زخمی می کند(شعر ۳۲)


« نگاه زنانه به دنیا »

  شاعر در برخی از شعرها توانسته نگاه متفاوتی از اشیاء اطراف خود که عموما زنانه هستند برای خلق معانی بزرگتر استفاده کند و آنرا به صورت استعاری به نوع انسان تعمیم ببخشد.

– لکه‌ ای شده ام

– که با من

– خطی از تاریکی دور زمین می کشند

– لکه ای که هر چه بسابی بزرگتر می شود(شعر ۱۲)

– مادیانی حامله ام

– پا می کوبم بر زمین

– و درد را در شیارهای کهنه می ریزم(شعر ۴۰)

– صدای آب عبورم می دهد از مجرای سینک

– می سرم به سفره های زیر زمینی(شعر ۴۵)

«سخن آخر»

شاعر در به کارگیری واژگان، همآیندها و ترکیب کلمات،با تجربه و فرهنگ مدار است. نگاه پرسشگرانه به دنیا،بیانگر دغدغه های هستی شناسانه او است. و نکته جالب توجه در این است که شاعر به دنبال پاسخی برای سوالات خودش نیست.

   -در گم شدن چه رازی است؟ (شعر۱۳)

   -با کدام خاک می توان زمینی را پوشاند؟ (شعر ۲۵)

یکی از خصوصیات شاعر این مجموعه، برخورد با دنیای اطراف در این است که طوری از امور عادی سخن می گویدکه امری غیر عادی به نظر می رسد و جنبه های ناشناخته آن به چشم می آید.

   شاعر می داند که چه می نویسد و برای که؟ او رفتار با کلمات را می داند، برای نمونه آمده است.

      -به ساده ترین شکل ممکن دوستم داشته باش

– شاخه گلی بیاور از آن سرخ های رونده (شعر۲۱)

شروع و پایان بندی شعر بسیار خوب و انسجام و استخوان بندی مطلوبی در اشعار-به جز چند مورد- دیده می شود.

– سال ها بین ما فاصله است

– برای همین صدایم را نمی شنوی

– نامت را می گویم

– در صدایت دشت های کلزا می روید(شعر ۳۰)

پیوستگی قابل توجهی در اثر دیده می شود و کلمات کلزا و شکوفه،تصاویر مخیّلی را ایجاد کرده است.در ضمن پایان بندی درخشان شعر را نمی توان نادیده گرفت.

– آیا در میان قله های دور عقابی بزرگ دیده اید؟

     -آیااز عبور گوزن ها خبری هست؟(شعر ۳۰)

 رویا روزبهانی در شعرهای کوتاه،خوش درخشیده اما در شعر های بلندتر،گاهی می توان دو بند از یک شعر را جداگانه به صورت دو شعر در نظر گرفت-به دلیل تغییر فضا و گفتمان شاعر-توصیه ای که به ایشان دارم دقت نظر در این مسئله است (برای نمونه در شعرهای شماره های ۴ و ۲۲ و ۲۳)

مجموعه “تنها برف می تواند” به عنوان اولین تجربه شاعر،اثری درخور توجه است. چشم به راه آثار بیشتری از ایشان هستیم که نقد جامع و کاملتری امکانپذیر باشد.

true
true
true
true
  1. رسول مهدوی

    تنها برف می تواند ماله کدوم انتشاراته

  2. فرناز صادقی

    امسال نمایشگاه کتاب هست؟

  3. سجاد توحیدی

    این کتاب کی چاپ شده؟

  4. محمد رضایی

    نقد نبود، همش تعریف بود

  5. احمد جعفری

    خوب الان این عدد شعرا رو ما از کجا باید بفهمیم

  6. علی ترکان

    اینا شعر سپید یا شعر نو

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true

Bolu Escort Çanakkale Escort Çankırı Escort/a> Çorlu Escort Edirne Escort Yalova Escort Uşak Escort Amasya Escort Ayvalık Escort Burdur Escort Çankırı Escort Çorum Escort Düzce Escort Edirne Escort Isparta Escort Kırşehir Escort Rize Escort Trabzon Escort Zonguldak Escort Çorum Escort Kırşehir Escort Adapazarı Escort