×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  یکشنبه - ۱۷ آذر - ۱۳۹۸  
true
true
گزارش| آشوب‌آفرینی رژیم بعث پیش از تحمیل جنگ/ پاسخ امام به مداخلات صدام چه بود؟


گروه تاریخ انقلاب خبرگزاری تهران پرس – یکی دو هفته پس از پیروزی انقلاب اسلامی و همزمان با آغاز غائله کردستان، غائله‌ای دیگر در جنوب کشور و در استان خوزستان به راه افتاد که عامل آن جریان خلق عرب با پشتیبانی مالی، سیاسی، تسلیحاتی و آموزشی رژیم بعث عراق (صدام) بود. این جریان با حمایت عراق به دنبال خودمختاری و در نتیجه تجزیه ایران و جداسازی استان خوزستان بود.

در خصوص علت حمایت صدام از خلق عرب ۲ تحلیل ارائه شده است. تحلیل نخست این است که رژیم بعث عراق چون قصد داشت به ایران حمله کند، اقدامات و خرابکاری‌هایی همچون انفجارهای متعدد توسط عوامل خود در استان خوزستان انجام داد تا با ایجاد ناامنی و آشوب و مشغول ساختن مسئولان کشور به این غائله، قوای داخلی ایران را در برابر حمله آتی خود ضعیف کند.

تحلیل دوم نیز این است که صدام به دنبال این بود تا با حمایت از خلق عرب در خوزستان، شورشی در این استان به راه بیاندازد تا خلق عرب از صدام بخواهند در حمایت از آنان وارد عمل شود و در نتیجه عراق با یک عملیات رسانه‌ای و  با جلب حمایت کشورهای عربی و به بهانه کمک به عرب‌های ایران به مرزهای ایران حمله کند.

شواهد این ادعا را تایید می‌کند که صدام از ابتدا به دنبال حمله به عراق بود و رژیم بعث عراق بدین منظور آماده شده بود. در خاطرات محسن رضایی (فرمانده وقت اطلاعات سپاه) آمده است که در سال ۵۸ یک روز آقای شمخانی و آقای فرهمند موقع بازگشت از شهر بُستان دو جوان را سوار می‌کنند و از زبان آن‌ها می‌شنوند که عراقی‌ها به آن‌ها گفته‌اند که اگر شما بتوانید نیروهای نظامی ایران را از سوسنگرد بیرون کنید، ما تا حمیدیه پیشروی می‌کنیم و اگر حمیدیه را بگیرید، ما تا اهواز جلو می‌آییم. همچنین افسران عراقی به افرادی که برای دوره آموزشی به پادگان‌های عراق می‌رفتند، گفته بودند ما برای آینده برنامه حمله نظامی داریم.

صدام پس از فروکش کردن غائله خلق عرب در راس مثلث کودتای نقاب (تیر ماه ۵۹) قرار گرفت که در دو راس دیگر آن بختیار (آخرین نخست‌وزیر رژیم شاهنشاهی) و عوامل داخلی کودتا بودند. یک بخش از کودتا قرار بود در استان خوزستان و با هدف تجزیه‌ ایران اجرا بشود؛ اما با خنثی شدن کودتا توسط عوامل نظامی و امنیتی ایران، بار دیگر صدام در تحقق اهداف خود ناکام ماند و در نتیجه در روز ۳۱ شهریور سال ۵۹ و پس از به راه انداختن جنگ‌هایی نامنظم علیه ایران، جنگی گسترده علیه ایران آغاز کرد.


جریان خلق عرب در نزدیکی خرمشهر سه واگن از یک قطار مسافربری را به آتش کشید. این قطار حامل مسافرانی بود که جمعیت حاضر در آن سه واگن در آتش سوختند و جان خود را از دست دادند.

** درگیری مسلحانه، انفجار و بمب‌گذاری

جریان خلق عرب که توسط عراق مسلح شده بود، در راستای جدایی خوزستان از ایران، روز ۳۱ اردیبهشت سال ۵۸ را آخرین‌ مهلت تعیین‌ شده برای تخلیه ساختمان‌های دولتی اعلام کرد. از همین زمان درگیری‌های مسلحانه بین خلق عرب و نیروهای مردمی، سپاهی و کمیته آغاز شد که اوج آن درگیری‌ها در روز ۹ خرداد بود. 

درگیری‌ها از ساعت ۴ صبح آغاز شد. ابتدا یک ماشین سفید رنگ به سمت مسجد جامع خرمشهر رفت و پس از شلیک چند تیر و پرتاب کوکتل مولوتف متواری شد. سپس عوامل خلق عرب وارد شهر شدند و اقدام به سنگربندی کردند. طبق گفته شهید محمد جهان‌آرا آن‌ها پمپ‌ بنزین خیابان فردوسی را به آتش کشیدند. خیابان مولوی را بستند. طرف مرز شلمچه، دو یا سه انبار مخابرات را به آتش کشیدند و تعدادی خانه و مغازه را هم غارت کردند.

البته درگیری‌های روز ۹ خرداد در خرمشهر و روزهای قبل و بعد از آن تمام اقدامات خلق عرب در خوزستان نبود و خرابکاری‌های دیگری هم در خرمشهر و در دیگر شهرها و مناطق خوزستان انجام گرفت. 

بیش از ۱۲ مورد بمب‌گذاری در مراکز پرجمعیت خرمشهر، آبادان و اهواز و انفجار مداوم لوله‌های نفت از مهمترین اقدامات ضدامنیتی خلق عرب در خوزستان بود. انفجار قطار مسافربری در نزدیکی خرمشهر که سه واگن آن به طور کامل در آتش سوخت هم از دیگر اقدامات خلق عرب است. در پی این حادثه مسافرانی که در آن ۳ واگن بودند، سوختند و جان خود را از دست دادند.

مخالفان نظام در خوزستان که عنوان «خلق عرب» را برای خود انتخاب کرده بودند، هواداران خود را در خرمشهر و در دیگر شهرها به خیابان‌ها آوردند و راهپیمایی مسلحانه کردند. آنان همچنین برخی از ادارات خوزستان همچون اداره کل آموزش و پرورش و دانشگاه اهواز را به اشغال خود در آوردند که توسط مردم و کارکنان آن ادارات به بیرون رانده شدند. خلق عربی‌ها دانشگاه اهواز را به هم ریختند و با کلاشینکف در داخل دانشگاه سنگربندی کردند.

جریان خلق عرب وقتی که در داخل شهرها راه به جایی نبرد و با نیروهای مردمی و کمیته و سپاه روبرو شد، به مرز رفت و در آنجا به پاسگاه‌های مرزی حمله کرد. به گفته شهید جهان آرا خلق عرب به پاسگاه‌های مرزی حمله کردند تا آن‌ها را خلع سلاح کنند، اما با مقاومت نیروهای ژاندارمری و سپاه مواجه شدند.

از تعداد کشته‌شدگان غائله خلق عرب در خوزستان آمار دقیقی در دست نیست، اما در جریان درگیری‌ها روز ۹ خرداد حداقل ۴۰ نفر در خرمشهر کشته و تعداد بسیاری مجروح شدند.


صدام در نامه‌ای به شورای انقلاب اعتراف کرد که خرابکاران عراقی در خوزستان نقش داشته‌اند؛ البته او ادعا کرد که این اقدام به تلافی مداخله ایران در کردستان عراق بوده‌ است؛ مداخله‌ای که پیش از انقلاب اسلامی و در دوران رژیم پهلوی انجام گرفت و ارتباطی با انقلاب اسلامی نداشت.

** صدام چه حمایت‌هایی از جریان خلق عرب کرد؟

جریان خلق عرب وابسته به حزب بعث عراق و صدام بود و عراق پشتیبانی‌های مالی، تسلیحاتی، آموزشی و… از این جریان می‌کرد.

اساسی‌ترین اقدام رژیم بعث انتقال اسحله به مرزهای ایران و توزیع آن در بین عوامل خود و مخالفان نظام بود؛ به گونه‌ای که در شهرهای خرمشهر، سوسنگرد و… اسلحه‌های زیادی در دست مردم بود. توزیع اسلحه از سوی عراق گسترده و کامیونی بود. محسن رضایی در کتاب خاطرات خود عنوان کرده است: «در غرب کرخه و مرز مشترک ایران و عراق، پاسگاه‌های بجلیه و صدام وجود داشت که هر رئیس عشیره با دادن کپی شناسنامه افراد خود از کانتینر سوار بر تریلی سلاح و نارنجک می‌گرفت. برخی از روسای عشایر که طرفدار نظام و انقلاب بودند، سلاح‌ها را گرفته و به سپاه دزفول تحویل می‌دادند.»

عراق علاوه بر توزیع اسلحه در بین مخالفان نظام و مردم خوزستان، به اعضای جریان خلق عرب آموزش نظامی هم می‌داد و برخی از گروه‌ها برای دوره آموزشی با پادگان‌های عراق ارتباط داشتند.

حمایت مادی عراق از جریان خلق عرب نیز اینگونه بود که استخبارات عراق به برخی از سران عشایر و عرب منطقه پول می‌داد تا اقدامات خرابکارانه در مناطق مختلف استان خوزستان انجام دهند. کنسولگری عراق در خرمشهر و مدرسه عراقی‌ها در این شهر نیز به کانون مخالفان و ستاد خلق عرب تبدیل شده بود.

ناخدا هوشنگ صمدی از فرماندهان وقت نیروی دریایی ارتش در جنوب کشور در گفتگو با حسین دهباشی گفته است: «در خرمشهر دو ساختمان وابسته به عراق وجود داشت. یکی مدرسه عراقی‌ها و دیگری مربوط به کنسولگری عراق. این ساختمان‌ها تبدیل به ستاد خلق عرب شده بود و برایشان از مرز عراق پول، اسلحه و مهمات می‌آمد که نیروهای ارتش چند بار این محموله‌ها را گرفته بودند… دریادار مدنی دستور داد که تکاوران نیروی دریایی در یک حمله هر دو ساختمان عراقی‌ها را بگیرند. از این ساختمان‌ها مقدار زیادی پول، پاسپورت و اسلحه به دست آمد.»

دریادار احمد مدنی استاندار وقت خوزستان که البته فعالیت‌های او مورد اعتراض نیروهای انقلابی بود، هم در تاریخ ۱۵ اردیبهشت سال ۵۸ در نامه‌هایی به وزیر کشور به نقش عراق در جریان خلق عرب اشاره کرد و نوشت: «کنسول عراق در خرمشهر با بعضی از عناصر مشکوک محلی رابطه دارد… این مسلم شده که کنسول عراق در خرمشهر یکی از فعالان دستگاه جاسوسی است و در خرابکاری دست دارد. اخیراً نامبرده سفارش کرده‌ است در نقاط مختلف خرمشهر، برای وی خانه اجاره کنند و اکنون خانه‌ها مهیاست. علاوه بر این گفته می‌شود که کارمندان حساس کنسولگری عراق از ۴ نفر به ۱۴ نفر که همه یا اغلب آن‌ها افسر می‌باشند، افزایش یافته‌ است.»

مدنی در مورد مدرسه عراقی‌ها در خرمشهر هم نوشت: «مدرسه عراقی‌ها در خرمشهر نیز کانون جاسوسی است. مسئول مدرسه عراقی‌ها، ولید سامرایی رایزن فرهنگی کنسولگری عراق می‌باشد که قبلاً مسئول جبهه‌التحریر خوزستان در عراق بوده‌ است و فعالیت‌های خود را از بصره اداره می‌کرد و از جاسوسان شناخته شده می‌باشد.»

صدام هم که تازه رئیس جمهور عراق شده بود، در نامه‌ای به شورای انقلاب اعتراف کرد که خرابکاران عراقی در خوزستان نقش داشته‌اند؛ البته او ادعا کرد که این اقدام به تلافی مداخله ایران در کردستان عراق بوده‌ است؛ مداخله‌ای که پیش از انقلاب اسلامی و در دوران رژیم پهلوی انجام گرفت و ارتباطی با انقلاب اسلامی نداشت.

** پاسخ امام به مداخلات صدام

جریان خلق عرب با مقابله مردم و نیروهای سپاه، ارتش و کمیته در دستیابی به اهدافش ناکام ماند؛ اما برخی از اعضای باقی مانده جریان خلق عرب با حمله صدام به ایران به ستون پنجم دشمن بعثی تبدیل شدند. ناخدا صمدی می‌گوید: «خلق عرب در خرمشهر تمام شد؛ اما نیروهای آن‌ها به صورت ستون پنجم به بعثی‌ها خدمت می‌کردند. مثلاً همین‌ها به عراق خبر دادند که یک گروه از برادران سپاهی شب در مدرسه دریاسالار رسایی استراحت خواهند کرد و عراق شبانه آنجا را با موشک زد و ۱۸ نفر شهید شدند.»

جریان خلق عرب و عوامل دیگری همچون جنگ تبلیغاتی و روانی صدام علیه ایران و تهدید به تجزیه ایران موجب شد تا امام خمینی در فروردین سال ۵۹ مردم و ارتش عراق را به قیام علیه صدام دعوت کنند تا پاسخی به غائله و شورش ایجاد شده از سوی صدام در خوزستان و دیگر اقدامات او که از نخستین روزهای پیروزی انقلاب آغاز شده بود، بدهند.

ایران برای مقابله با انفجارها و گروه‌هایی که صدام در خوزستان تجهیز کرده بود، با مجاهدان عراقی در بصره، العماره، نجف، کربلا و بغداد ارتباط یافت و آن‌ها را سازماندهی کرد. با آغاز جنگ تحمیلی این مجاهدان به اتهام ایرانی‌الاصل بودن از عراق اخراج شدند و به جبهه رزمندگان اسلام پیوستند و لشکر ۹ بدر را تشکیل دادند.

انتهای پیام/

خبرگزاری تهران پرس را با جدیدترین و به روزترین اخبار دنبال نمایید

سردبیرتهران پرس

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true

Bolu Escort Çanakkale Escort Çankırı Escort/a> Çorlu Escort Edirne Escort Yalova Escort Uşak Escort Amasya Escort Ayvalık Escort Burdur Escort Çankırı Escort Çorum Escort Düzce Escort Edirne Escort Isparta Escort Kırşehir Escort Rize Escort Trabzon Escort Zonguldak Escort Çorum Escort Kırşehir Escort Adapazarı Escort